Republika e Shqipërisë ka nisur zyrtarisht përgatitjet edhe në aspektin ligjor për adoptimin e euros. Hapi i radhës lidhet me mënyrën se si do të funksionojë sistemi bankar dhe rolet e institucioneve përkatëse kur vendi të hyjë në Eurozonë.
Në këtë kuadër, është publikuar për konsultim projektligji i ri “Për Bankën e Shqipërisë”. Dokumenti parashikon, për herë të parë, një kapitull të veçantë që përcakton procedurat dhe përgjegjësitë e Bankës së Shqipërisë pas hyrjes së vendit në Eurozonë.
Sipas projektligjit, nga dita e prezantimit të euros si monedhë e Republikës së Shqipërisë, euro do të bëhet njësia monetare e vendit. Ky ndryshim shoqërohet me përcaktime konkrete për funksionimin e bankës qendrore, që do të marrë rol të rikonfiguruar në raport me rregullat përkatëse të Bashkimit Evropian dhe Bankës Qendrore Evropiane.
Banka e Shqipërisë, në këtë fazë, do të jetë përgjegjëse për hedhjen në qarkullim dhe tërheqjen e kartëmonedhave dhe monedhave euro. Projektligji thekson se këto veprime do të realizohen në përputhje me rregullat e BE-së dhe me standardet që vendosen nga Banka Qendrore Evropiane, duke synuar që tranzicioni të kryhet me rregullsi dhe kontroll të brendshëm të mekanizmave monetarë.
Ndërkohë, institucioni do të përcaktojë edhe dizajnin e monedhave metalike euro që do të emetohen nga Shqipëria. Sipas projektligjit, dizajni duhet të jetë në përputhje me standardet evropiane, që lidhen me formatimin, përmbajtjen dhe elementet identifikuese të monedhave brenda sistemit të përbashkët.
Propozimi ligjor përcakton rolet e Bankës së Shqipërisë pas adoptimit të euros
Projektligji, në këtë mënyrë, shtron një skemë të qartë rreth mënyrës se si do të zbatohen detyrat praktike gjatë periudhës së kalimit drejt monedhës së përbashkët. Duke u ndalur te proceset e qarkullimit dhe tërheqjes së kartëmonedhave e monedhave euro, dokumenti vendos bazën ligjore për veprimet operacionale që lidhen me zbatimin e skemës monetare në territorin e vendit.
Përgatitjet ligjore për adoptimin e euros vijnë në një moment ku në Shqipëri po zhvillohen edhe zhvillime të tjera politike dhe sociale. Në kuadër të protestave të nisura nga qytetarë që kundërshtojnë vendime të qeverisë, është raportuar se protesta qytetare që ka vijuar prej 47 ditësh ka detyruar tërheqjen nga nismat për ligjin e zonave të mbrojtura dhe ato strategjike, duke i anuluar dhe shfuqizuar. Nga podiumi i protestës është bërë thirrje edhe për hetim të zyrtarëve të dyshuar për korrupsion, duke nisur, sipas aktivistëve, nga kryeministri Edi Rama. Aktivistë dhe drejtues të ndryshëm të kauzës kanë ngritur publikisht kërkesa që SPAK të nisë hetime, duke e lidhur këtë me pretendime për një sistem të korruptuar.
Në një kah tjetër, në Shqipëri janë regjistruar edhe ngjarje të ndryshme që kanë tërhequr vëmendjen e opinionit publik, përfshirë edhe aksidente rrugore. Një aksident i rëndë në aksin rrugor Elbasan–Librazhd ka pasur pasoja në jetë njerëzish: në fshatin Mengël, automjeti i drejtuar nga shtetasi K. B., 19 vjeç, ka dalë nga rruga. Më pas u raportua se viktima ishte Klement Balla, banues në fshatin Griqan, dhe ngjarja ndodhi pasditen e ditës kur mjeti i udhëtimit doli nga rruga. Paralelisht me këto zhvillime, janë raportuar edhe procese të brendshme institucionale e politike, duke përfshirë qëndrime publike dhe kërkesa në lidhje me çështje penale dhe vendime gjyqësore.
Në planin e ekonomisë dhe financave publike, nisja e konsultimit të projektligjit “Për Bankën e Shqipërisë” përbën një hap të rëndësishëm drejt harmonizimit të kuadrit ligjor me anëtarësimin në Eurozonë. Ndërsa vendi synon të adoptojë euros, baza ligjore e propozuar synon të sigurojë rregulla të qarta për rolin e Bankës së Shqipërisë në qarkullimin dhe tërheqjen e parasë euro, si dhe për standardet që do të ndiqen për dizajnin e monedhave metalike që do të emetohen nga Shqipëria.
Botuar fillimisht në Bota Sot
