Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka paralajmëruar se nëse Irani nuk kthehet në bisedime, javën e ardhshme Uashingtoni do të godasë urat dhe termocentralet e vendit. Kërcënimi u bë publik gjatë një interviste për Fox Neës dhe u transmetua në një periudhë kur të dy vendet po përshkallëzojnë tensionet, pas shkëmbimeve të sulmeve për të katërtën ditë radhazi.
Sipas asaj që është raportuar, Trumpi tha se “gjërat do të përkeqësohen shumë për ta” javën pasuese. Më tej, ai theksoi se Shtetet e Bashkuara do të “rrëzojnë të gjitha termocentralet” e Iranit dhe do të “rrëzojnë të gjitha urat” nëse autoritetet iraniane nuk ulen në tryezën e bisedimeve dhe nuk negociojnë. Paralajmërimi i tij vjen si një përsëritje e kërcënimeve të mëparshme, të cilat në atë kohë janë cilësuar edhe nga zyrtarë të Organizatës së Kombeve të Bashkuara.
Në të njëjtën linjë, Trumpi kishte bërë më herët një kërcënim për vendosjen e një tarife prej 20% për të gjitha anijet në Ngushticën e Hormuzit. Por të martën ai u tërhoq nga ajo deklaratë, ndërsa paralelisht u rifillua bllokimi i porteve iraniane. Kjo lëvizje tregon një kombinim të presionit ekonomik dhe atij ushtarak, në një moment kur retorika e presidentit amerikan është duke u ashpërsuar.
Trumpi paralajmëron goditje te urat dhe termocentralet e Iranit
Përshkallëzimi i retorikës së Trumpit shfaqet edhe në detaje të tjera të raportuara gjatë intervistës. Ai u shpreh se objektivat e energjisë do të “ruhen për në fund”, por më pas tha se “në fund do t’i arrijmë objektivat e energjisë”. Në të njëjtën intervistë, e transmetuar të martën në mbrëmje, Trumpi foli edhe për negociatorët amerikanë, duke thënë se atyre u është thënë homologëve iranianë se është më mirë të bëjnë një marrëveshje, ose për ta nuk do të mbetet “asgjë”.
Trumpi ka qenë i përfshirë më herët edhe në deklarime të ashpra që i kanë referuar sulmeve të mundshme kundër infrastrukturës civile në Iran. Në prill, ai kishte thënë se mund të bombardonte infrastrukturën civile, përfshirë urat dhe termocentralet. Për këto pretendime, shefi i të drejtave të njeriut në OKB, Volker Türk, ka deklaruar se “sipas ligjit ndërkombëtar, sulmi i qëllimshëm ndaj civilëve dhe infrastrukturës civile është një krim lufte”. Kjo përmendje ka rëndësi në kontekstin e kërcënimeve aktuale, teksa paralajmërimet lidhen pikërisht me objekte që i shërbejnë jetës së përditshme dhe furnizimit me energji.
Konventat e Gjenevës të vitit 1949, për sjelljen humanitare në luftë, ndalojnë sulmet në objektiva që konsiderohen thelbësore për civilët. Në këtë kuadër, komentet e Trumpit për goditje të urave dhe termocentraleve e vendosin diskutimin edhe brenda një kornize ligjore ndërkombëtare, e cila trajton mbrojtjen e popullsisë civile dhe kufizimet e veprimeve në konflikt. Ndërkohë, zhvillimet e fundit shoqërohen me tensione të shtuara mes dy vendeve, të cilat kanë qenë aktive në shkëmbimin e goditjeve për ditë radhazi.
Ndërsa përshkallëzimi vazhdon, Trumpi ka folur edhe për ndryshime në qasjen e presionit ndaj Iranit. Ai ka thënë se taksa prej 20% që fillimisht kishte kërcënuar të vendosej në Ngushticën e Hormuzit do të zëvendësohej nga një marrëveshje “masive” tregtare dhe investimesh me shtetet e Gjirit. Megjithatë, njoftimi i tij erdhi vetëm disa orë përpara se SHBA-ja të rifillonte bllokadën e porteve iraniane. Kështu, mesazhi i tij për “marrëveshje” dhe “investime” u shoqërua me veprime të drejtpërdrejta kufizuese, duke i mbajtur të gjitha elementet e presionit të lidhura ngushtë me kushtin kryesor: rikthimin e Iranit në bisedime.
Botuar fillimisht në Koha.net
