Ish-kryetari i Gjykatës Kushtetuese, Enver Hasani, ka deklaruar se kryeministri në detyrë, Albin Kurti, synon krijimin e asaj që e quan “Republika e tretë”. Sipas tij, kjo ide lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si po trajtohen vendimet e institucioneve më të larta të sistemit kushtetues.
Hasani e ka lidhur këtë pretendim me moszbatimin e aktgjykimeve të Gjykatës Kushtetuese. Ai ka theksuar se, kur aktgjykimet nuk zbatohen, kjo tregon synim për të ndryshuar rendin kushtetues. Në këtë kontekst, ai ka argumentuar se veprime të tilla nuk lënë hapësirë për interpretim të thjeshtë institucional, por reflektojnë një përpjekje për përmbysje të rendit ekzistues.
Sipas deklarimeve të Hasanit, problemi qëndron te qasja ndaj Gjykatës Kushtetuese dhe autoritetit të saj. Ai ka thënë se Gjykatën Kushtetuese e kanë “terrorizuar” dhe, sipas tij, gjykatësit i janë thirrur “me emra”, ndërsa nën çdo nivel, siç ka pohuar, ka pasur përfshirje dhe presion. Ai e ka cilësuar këto veprime si të pamjaftueshme për t’u fshehur, duke nënvizuar se ato, sipas tij, lidhen me synimin për ta çuar vendin drejt “Republikës së tretë”.
Aktgjykimet e Gjykatës Kushtetuese, çelësi i “Republikës së tretë”
Duke kaluar te dimensionet juridike të dokumenteve themelore, Hasani ka folur për rëndësinë e Deklaratës së Pavarësisë dhe Kushtetutës së Kosovës. Ai ka thënë se Deklarata e Pavarësisë, në aspektin ndërkombëtar, është një akt i njëanshëm juridik. Në këtë mënyrë, sipas tij, kur një akt i tillë bëhet me gojë ose me shkrim dhe shpallet si deklaratë e pavarësisë, çdo shtet ka të drejtë të ndërmarrë veprime përmes procedurave gjyqësore.
Hasani ka vënë në pah edhe parimet që, sipas tij, e bëjnë rendin juridik funksional dhe të pranueshëm. Ai ka theksuar se sundimi i ligjit është një parim themelor i rendit juridik evropian dhe ka thënë se ky parim është mishëruar si në Deklaratën e Pavarësisë ashtu edhe në Kushtetutën e Kosovës. Në këtë kuptim, ai ka përmendur se sundimi i ligjit përfshin edhe mosdiskriminimin dhe barazinë e të gjithëve para ligjit.
Ndërkaq, Hasani ka paralajmëruar se nëse synohet t’u imponohen pakicave vullneti i shumicës në mënyrë të njëanshme, mund të krijohen probleme serioze. Ai e ka përshkruar këtë qasje si të papërshtatshme për kulturën juridike perëndimore, duke e paraqitur barazinë dhe mosdiskriminimin si “ABC-në” e saj. Sipas tij, një qasje e tillë nuk është thjesht çështje politike, por ka ndikim të drejtpërdrejtë te stabiliteti i rendit juridik.
Në fund, Hasani ka folur edhe për ndryshimin e Kushtetutës. Ai ka thënë se ndryshimi i Kushtetutës nuk mund të bëhet pa mbështetjen e komuniteteve joshumicë. Ai ka hedhur poshtë, sipas qëndrimit të tij, idenë se Kushtetuta mund të ndryshohet pa përfshirjen e plotë të komuniteteve, duke përmendur raportet politike dhe shumicën në mënyrën që e ka formuluar. Hasani ka theksuar se nuk është e saktë, siç po thuhet, se pa serbë Kushtetuta ndërrohet vetëm me dy të tretat e “dyfishta”, shqiptarët dhe joshqiptarët. Ai ka argumentuar se, sipas tij, tërësia e joshqiptarëve dhe numri i serbëve janë elementë që nuk mund të anashkalohen në një proces të tillë kushtetues.
Botuar fillimisht në Koha.net
