Votuesit në Zvicër kanë dhënë sinjalin e tyre “jo” për një propozim që synonte të kufizonte popullsinë e vendit në 10 milionë banorë. Sipas rezultateve të para nga votimi, tendenca tregon se shumica e qytetarëve kanë votuar kundër, edhe pse ende nuk janë numëruar të gjitha votat.
Në këtë fazë të procesit zgjedhor, rreth 55% e votuesve janë shprehur kundër kufizimit, ndërsa 45% janë në favor. Kjo diferencë e lehtë, por domethënëse, reflekton një ndarje të qartë mes atyre që kërkojnë kufizime për të menaxhuar rritjen demografike dhe atyre që shohin rreziqe të mundshme nëse propozimi do të miratohej përfundimisht.
Propozimi u paraqit nga Partia Popullore Zvicerane, e cila prej kohësh ka zhvilluar fushata me qëndrime kundër emigracionit. Objektivi i referendumit ishte vendosja e një kufiri për madhësinë e popullsisë, duke e lidhur rritjen demografike me një shifër të caktuar: 10 milionë banorë. Edhe pse votimi ishte i fokusuar te numrat, argumentet e para të grupeve kryesore të interesuara u shtrinë në fusha të ndryshme si transporti, strehimi, mjedisi dhe ndikimi në ekonominë e vendit.
Referendumi për 10 milionë: zviceranët votojnë “kundër” kufizimit
Një nga argumentet që Partia Popullore Zvicerane përdori në favor të propozimit ishte se kufizimi i popullsisë do të ulte presionin mbi sistemet dhe shërbimet kyçe. Sipas kësaj linje, menaxhimi më i ngushtë i rritjes demografike do të sillte më pak tendosje për transportin, strehimin dhe mjedisin. Megjithatë, të dhënat paraprake të votimit tregojnë se ky pretendim nuk arriti të bindë mjaftueshëm votuesit.
Një pjesë e qytetarëve duket se kanë pasur shqetësime të lidhura me impaktin që kufizimi mund të kishte në fuqinë punëtore. Në disa sektorë, si turizmi, spitalet dhe qendrat e kujdesit për të moshuarit, operatorët dhe komunitetet e interesuara kanë ngritur frikën se vendi mund të përballet me mungesa të personelit nëse qarkullimi i popullsisë do të kufizohej. Në këtë mënyrë, debati nuk u kufizua te shërbimet urbane, por u zhvendos edhe te kapacitetet reale për të plotësuar nevojat e tregut të punës.
Përtej shqetësimeve sociale, një rol të rëndësishëm në qëndrimet e votuesve kanë pasur edhe argumentet ekonomike. Veçanërisht udhëheqësit e biznesit zviceran kanë shprehur frikë se Zvicra mund të humbiste qasjen e saj të rëndësishme në tregun e përbashkët evropian. Sipas të dhënave në lidhje me tregtinë, mbi gjysma e produkteve zvicerane eksportohen drejt Bashkimit Evropian. Por mënyra se si këto produkte arrijnë dhe konkurrojnë në tregjet evropiane lidhet drejtpërdrejt me përkushtimin e Zvicrës ndaj lëvizjes së lirë të personave.
Nëse kufiri prej 10 milionë banorësh do të ishte miratuar, Zvicra do të detyrohej të anulonte marrëveshjen e lëvizjes së lirë të personave mes Zvicrës dhe Bashkimit Evropian. Kjo është parë si një faktor rreziku jo vetëm për tregtinë, por edhe për stabilitetin e marrëdhënieve ekonomike që i kanë lidhur dy palët. Ndërkohë, në arsyetimet e votuesve janë shfaqur edhe shqetësime të tjera për pasojat e mundshme të një vendimi të tillë, duke e bërë referendumit një çështje jo vetëm demografike, por edhe politike dhe ekonomike për të ardhmen e vendit.
Debati për këtë referendum ka marrë peshë edhe nga shifrat e rritjes së popullsisë. Popullsia e Zvicrës është rritur me shpejtësi që nga viti 2002, kur vendi numëronte 7.3 milionë banorë. Sot, shifra ka arritur në 9.1 milionë, ndërsa 27% e banorëve janë rezidentë zviceranë të lindur jashtë vendit. Në këtë kontekst, propozimi për kufizim është përqendruar te mënyra se si vendi do të menaxhojë rritjen që ka ardhur përmes emigracionit dhe lëvizjeve demografike. Vendimi i votuesve, sipas rezultateve paraprake, e vë frenën mbi një skenar që do të ndryshonte raportin e Zvicrës me BE-në dhe rregullat e lëvizjes së lirë të njerëzve.
Botuar fillimisht në Koha.net
