Kolumna e Augustin Palokajt mban vëmendjen te mënyra se si partitë politike në Kosovë i lexojnë rezultatet e zgjedhjeve. Në qendër të saj qëndron fakti se, edhe kur shifrat tregojnë një realitet më kompleks, secila forcë politike përpiqet ta paraqesë veten si të fituar. Në këtë narrativë, numrat shpesh lihen mënjanë dhe në vend të tyre vendosen pritjet, paralajmërimet dhe interpretimet politike, që e ndryshojnë ndjeshëm fokusin e debatit publik.
Palokaj thekson se, nëse partitë do të bënin një krahasim me atë që është thënë gjatë fushatës dhe me pritjet konkrete që kanë qarkulluar, rezultati do të dukej më pak fitimtar nga sa e paraqesin ato. Sipas tij, të gjitha forcat përfundojnë të kenë humbje, edhe kur secila gjen mënyra për t’u treguar të kënaqura me rezultatin. Në këtë logjikë, qëndrimet pas zgjedhjeve bëhen pjesë e një cikli të përsëritur, ku secila parti përpiqet të ruajë narrativën e suksesit, pavarësisht se realiteti del ndryshe kur vihet përballë pritjet.
Edhe pse lëvizja Vetëvendosje del si fituese bindëse “përsëri”, autori argumenton se kjo fitore nuk e zgjidh automatikisht sfidën kryesore të krijimit të institucioneve stabile. Problemi, sipas tij, është se për të pasur një qeverisje me shumicë të fortë—mbi 50 për qind—duhej një rezultat edhe më i madh. Në vëmendje vihet fakti se diferenca që mungon është rreth “5 a 6 për qind”, një distancë që mund të ndikojë drejtpërdrejt në mundësinë për qeveri afatgjate pa kundërshtime të vazhdueshme.
Në të njëjtën kohë, Palokaj e krahason sjelljen politike të partive të tjera me një situatë sportive. Thirrja e metaforës së futbollit shërben për të shpjeguar se si disa forca, pas një humbjeje, mund të reagojnë duke e parë si “përmirësim” një rezultat që në thelb mbetet negativ. Sipas kolonisë, e tillë është atmosfera që krijohet kur partitë e tjera duken sikur e gëzojnë “3:1” krahasuar me “3:0”, vetëm sepse kanë shënuar më shumë se herën e fundit, pa e parë plotësisht peshën e përgjithshme të rezultatit.
Rund i ri taktizimesh, kalkulimesh dhe kërkim kompromisesh
Autori vëren se pas zgjedhjeve, Kosovën e pret një rund i ri i taktizimeve, kalkulimeve dhe hedhjes së fajit mes partive politike për dështimet. Në këtë fazë, sipas tij, llogaritë politike do të kthehen në qendër të skenës, ndërkohë që qytetarët presin zgjidhje funksionale. Por në mënyrën si e shtjellon ai argumentin, del edhe një mundësi tjetër: partitë mund të kenë “mbushur mend” dhe, në interes të vendit, të bëjnë kompromis për të ngritur institucione stabile.
Kolumna nënvizon se kjo nuk është hera e parë që ndodh një fenomen i tillë. Palokaj kujton se edhe në dhjetor të vitit të kaluar secila parti gjeti elemente për ta paraqitur veten si të vetme fituese, duke injoruar fuqinë e numrave dhe duke mos e mbajtur të qëndrueshëm krahasimin me pritjet e shprehura gjatë fushatës. Në atë periudhë, u krijua përshtypja se vendi po dilte nga kriza politike, sepse u përmend një qeveri shumë stabile me shumicë të mjaftueshme në Kuvend, e aftë të përballonte një sërë detyrash, përfshirë bashkëpunimin ndërkombëtar dhe integrimet në BE.
Megjithatë, sipas kolonisë, radha te zgjedhja e presidentit solli sërish në skenë kokëfortësinë politike që e çoi vendin përsëri në zgjedhje. Pas kësaj, rezultati që u shfaq sërish u konsiderua i ngjashëm, me lëvizje të vogla në përqindje. Pavarësisht kësaj, liderët e partive politike, sipas autorit, doli të shprehnin kënaqësi me rezultatin e arritur. Në këtë kuadër, Palokaj e mbyll argumentin me idenë se cikli i interpretimit selektiv të rezultateve vazhdon, ndërsa sfida më e rëndësishme mbetet krijimi i stabilitetit institucional për Kosovën.
Botuar fillimisht në Koha.net
