Parlamenti i Zvicrës pritet të shqyrtojë një propozim kontrovers për vendosjen e një takse ndaj shtetasve të huaj që zhvendosen për të jetuar në vend. Nisma, e cila njihet si “taksë emigracioni”, po rikthehet sërish në agjendën politike, por zbatimi i saj nuk është ende i afërt dhe do të kërkonte miratim të mëtejshëm, përfshirë edhe nga votuesit.
Çështja ka nisur të lëvizë në skenën politike që nga viti 2023. Që prej atëherë, diskutimet kanë njohur ndryshime dhe propozimi ka kaluar në faza të ndryshme formulimi, ndërsa kohët e fundit ka marrë edhe mbështetje më të madhe në qarqet politike. Kjo bën që pritet një debat më i gjerë në institucionet zvicerane, sidomos duke pasur parasysh ndjeshmërinë që lidhet me mënyrën se si mund të ndikojë tek qytetarët e huaj dhe tek ekonomia e përgjithshme.
Në variantin që u propozua gjatë vitit 2025, personat që zhvendosen në Zvicër do të paguanin 3 për qind të të ardhurave të tyre për një periudhë prej 11 vjetësh. Sipas planit të prezantuar nga nisma, kjo masë do të prodhonte të ardhura që mund të shkonin deri në 1 miliard franga në vit. Duke u nisur nga ky skenar, ideja e autorëve të propozimit është që shuma e mbledhur të përdoret më pas për të gjithë popullsinë, si një lloj kthimi në nivel shoqëror.
Propozuesit kanë parashikuar se fondet e krijuara nga kjo taksë do të riktheheshin te qytetarët, për shembull përmes uljes së barrës financiare. Edhe pse detajet e mënyrës së saktë të aplikimit dhe mekanizmat konkretë mbeten për t’u diskutuar, premisa qëndron te ideja se të ardhurat nga taksa nuk do të përdoren vetëm për një destinim të veçuar, por do të ktheheshin në shërbim të publikut.
Ndërkohë, fakti që propozimi po rikthehet në agjendë tregon se debati për politikat e migracionit dhe mënyrën e financimit të tyre vazhdon të mbetet një çështje qendrore në Zvicër. Parlamenti pritet të përballet me argumente të ndryshme, duke qenë se “taksë emigracioni” mbart një emërtim që e bën çështjen të lexohet edhe si masë që synon një grup të caktuar njerëzish—ata që zhvendosen në vend për të jetuar.
“Taksë emigracioni” në fokus: si mblidhen dhe si kthehen fondet
Rëndësia e debatit shtohet edhe nga mënyra se si është projektuar formula financiare. Pagesa prej 3 për qind e të ardhurave për 11 vjet do të vendoste një detyrim afatgjatë, që lidhet direkt me nivelin e të ardhurave të individit. Në këtë logjikë, sa më të larta të jenë të ardhurat, aq më i madh do të ishte kontributi vjetor, brenda kufijve që lidhen me periudhën e parashikuar. Kjo është arsyeja pse autorët e nismës flasin për potencialin për të arritur deri në 1 miliard franga në vit.
Edhe pse propozimi ka fituar mbështetje më të madhe në qarqet politike, rruga drejt zbatimit mbetet e gjatë. Për ta bërë një vendim të tillë real, do të kërkohet miratim formal dhe, siç theksohet në kuadrin e diskutimeve, edhe miratimi i votuesve. Kjo do të thotë se edhe nëse Parlamenti e fut çështjen në diskutim, vendimi përfundimtar do të varej nga pranimi i tij në procesin përkatës demokratik.
Aktualisht, diskutimi po ndiqet me interes sepse nisma lidhet drejtpërdrejt me marrëdhënien mes migracionit, financimit dhe mënyrës se si planifikohen shpenzimet publike. Përpara çdo zbatimi konkret, do të duhen sqarime shtesë mbi mënyrën e administrimit, periudhën e pagesës dhe praktikat e implementimit. Ndërsa Parlamenti zviceran përgatitet të diskutojë propozimin, skenari i vitit 2025—me 3 për qind të të ardhurave për 11 vjet dhe potencialin deri në 1 miliard franga në vit—mbetet pika kryesore mbi të cilën përqendrohet debati.
Botuar fillimisht në Gazeta Express
