Konkursi për zgjedhjen e kryeprokurorit të shtetit ka nisur tashmë disa ditë më parë, por Këshilli Prokurorial i Kosovës nuk ka dhënë detaje publike nëse është pranuar ndonjë aplikim. Ndërkaq, edhe emrat e kandidatëve që ishin ndër më të poentuarit në konkursin e vitit 2022 nuk kanë konfirmuar nëse do të garojnë sërish në këtë proces që tashmë është hapur.
Konkursi u shpall në mesjavë, pas dështimit të procesit që kishte ndodhur katër vite më parë. Deri më 10 qershor, personat e interesuar kanë afat të dorëzojnë aplikimet për kryeprokuror të shtetit, në kuadër të një procedure që synon të përcaktojë udhëheqësin e Prokurorisë së Shtetit për mandatin e përcaktuar me ligj.
Në procesin e vitit 2022 ishin gjithsej gjashtë kandidatë, por njëri prej tyre kishte hequr dorë nga kandidimi. Në fund, dy emra dolën të parët në listën e kandidatëve: Blerim Isufaj, i cili në atë kohë ishte kryeprokuror i Prokurorisë Speciale të Kosovës, dhe Dhori (në tekstin e paraqitur) Shpëndon Fazliu, i cili shërbente si prokuror në zyrën e kryeprokurorit të shtetit. Pavarësisht se këta dy kandidatë kishin dalë në pozitat e para, asnjëri prej tyre nuk ka dhënë përgjigje nëse do të jetë pjesë e listës së kandidatëve edhe në konkursin e tanishëm.
Emri i Blerim Isufajt ishte dërguar për dekretim tek presidentja e Kosovës, por procesi nuk mori miratimin, me arsyetimin se procedura nuk kishte qenë mjaftueshëm e drejtë dhe transparent. Këto zhvillime kanë lënë gjurmë në besimin publik për mënyrën e menaxhimit të këtij niveli të rëndësishëm brenda sistemit të drejtësisë.
Monitoruesit kërkojnë të mos ketë ndërhyrje në zgjedhjen e kryeprokurorit
Edhe pse Këshilli Prokurorial nuk ka bërë të ditur nëse ka pranuar aplikime, në komunikimin e tij ka theksuar se të gjitha përgatitjet po zhvillohen në përputhje me rregulloret dhe procedurat ligjore e nënligjore. Në njoftim thuhet se Rregullorja për Plotësimin dhe Ndryshimin e Rregullores për Emërimin e Kryeprokurorit të Shtetit është miratuar në Këshillin Prokurorial të Kosovës dhe se vendimet që lidhen me shpalljen e konkursit janë publikuar. Po ashtu, KPK-ja ka nënvizuar se do ta mbajë publikun të informuar me kohë deri në përmbylljen e procesit të emërimit.
Ndërkohë, duke qenë se Kosova ndodhet në prag të zgjedhjeve, njohës dhe monitorues të punës së institucioneve të drejtësisë kanë kërkuar angazhim shtesë nga KPK-ja për të mos lejuar ndërhyrje në procesin e vlerësuar si i rëndësishëm. Thirrja e përsëritur nga aktorë të shoqërisë civile është që konkursi të zhvillohet pa ndikime politike dhe të mos krijohet as perceptimi se politika mund të ndikojë në përzgjedhjen e kryeprokurorit.
Ardian Bajraktari, ish-sekretar në Ministrinë e Drejtësisë, ka vlerësuar se fakti që pozita e kryeprokurorit ka kaluar në katër vite me ushtrues detyre përbën dështim të Këshillit Prokurorial, megjithatë ai ka theksuar se pa faj në këtë çështje nuk është vetëm KPK-ja. Ai ka thënë se është mirë që konkursi është hapur dhe ka shprehur pritjen që procesi të zhvillohet bazuar në ligj dhe meritokraci, duke synuar që në fund të përzgjedhet personi që i plotëson kriteret për ta ushtruar këtë funksion.
Edhe Instituti i Kosovës për Drejtësi pret që konkursi të trajtohet me seriozitet. Drejtori i IKD-së, Ehat Miftaraj, ka theksuar se kërkesa nga shoqëria civile, nga partnerët ndërkombëtarë dhe nga publiku është që të ketë një proces të drejtë, të pavarur dhe të paanshëm. Sipas tij, ky proces duhet të shmangë ndikimet politike ose çfarëdo perceptimi se politika mund të ndikojë në mënyrën e zgjedhjes së kryeprokurorit të shtetit.
Mandati i kryeprokurorit të shtetit është 7 vjeçar. Aktualisht, ushtrues detyre në këtë pozitë është Agron Qalaj. Para tij, pozita e kryeprokurorit ishte mbajtur nga Besim Kelmendi. Me hapjen e konkursit të ri dhe me afatin deri më 10 qershor për dorëzimin e aplikimeve, vëmendja pritet të përqendrohet në respektimin e procedurave, në transparencën e procesit dhe në mënyrën se si do të vlerësohen kandidatët që mund të konkurrojnë për të udhëhequr Prokurorinë e Shtetit.
Botuar fillimisht në Telegrafi
