Vizita e presidentit të Ukrainës, Volodymyr Zelensky, në Beograd dhe takimi i tij me presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçić, ka sjellë reagime të reja në analizat e sigurisë në rajon. Një prej komenteve më të spikatura erdhi nga Dorajt Imeri, njohës i çështjeve të sigurisë, i cili i ka vënë theksin sinjalit që, sipas tij, Zelensky po përpiqet të përcjellë për Ballkanin pas takimit me udhëheqësin serb.
Sipas vlerësimit të Dorajt Imeri, qasja e Zelensky në Beograd nuk ishte thjesht një takimi diplomatik, por një lëvizje që lidhet me realitetin e sigurisë në rajon dhe me ndikimet që po përplasen mes aktorëve të ndryshëm ndërkombëtarë. Ai e ka përshkruar presidentin ukrainas si dikë që iu afrua asaj që e ka quajtur “hija e Putinit” në Ballkan. Me këtë formulim, Imeri nënkupton se Zelensky po hyn në hapësirën ku ndikimi rus perceptohet si i pranishëm, ose ku gjurmët e politikave të Moskës mund të ndihen më fort.
Takimi Zelensky–Vuçić ka ndodhur në një moment kur rajoni i Ballkanit Perëndimor mbetet i ndjeshëm ndaj luhatjeve politike dhe ndikimeve të jashtme. Për këtë arsye, çdo takim i nivelit të lartë mes Ukrainës dhe Serbisë krijon interes jo vetëm diplomatik, por edhe strategjik, sidomos për vëzhguesit që analizojnë sigurinë. Komenti i Dorajt Imeri e vendos vizitën e Zelensky në këtë kornizë, duke e parë atë si pjesë të një qasjeje më të gjerë, që shkon përtej fjalëve të zakonshme protokollare.
Një aspekt tjetër i nënvizuar nga Imeri lidhet me mënyrën se si presidenti ukrainas ka zgjedhur të përballet me realitetin politik në rajon. Kur u zhvillua takimi në Beograd, ai solli një mesazh se Ukraina po kërkon të ndikojë në perceptimet dhe në linjat diplomatike, edhe në vende ku situata politike nuk është e njëjtë me atë të vendeve që janë shtrirë qartë drejt qëndrimeve perëndimore. Për vëzhgues të sigurisë, kjo është një lëvizje që mund të ketë pasoja në komunikimin mes palëve dhe në mënyrën se si vendimet politike do të lexohen në të ardhmen.
Zelensky iu afrua “hijes së Putinit” në Ballkan
Duke u ndalur te interpretimi i tij, Dorajt Imeri e lidh vizitën e Zelensky në Beograd me një përpjekje për të adresuar drejtpërdrejt një çështje të madhe qëndrore për rajonin: ndikimi dhe narativet që lidhen me qasjen e Kremlinit. Kur ai thotë se presidenti ukrainas iu afrua “hijes së Putinit”, ideja është që Zelensky po hyn në një hapësirë ku përballja ideologjike dhe politike me Moskën është më e ndërlikuar, por edhe më e domosdoshme për të kuptuar se si zhvillohet lojë e ndikimeve në Ballkan.
Komenti i Imerit vjen në një kohë kur publiku dhe institucionet monitorojnë nga afër çdo hap diplomatik, sepse Ballkani shpesh shndërrohet në një terren ku tërhiqen interesa të ndryshme gjeopolitike. Takimi mes Zelensky dhe Vuçić, i zhvilluar në Beograd, e vendos Serbinë në qendër të një vëmendjeje më të gjerë ndërkombëtare. Për këtë arsye, reagimet e ekspertëve të sigurisë priren të përqendrohen në atë se çfarë sinjalesh po jep Ukraina, si dhe çfarë rrugë mund të hapë kjo vizitë për dialogje të mëtejshme.
Në fund të analizës së tij, Dorajt Imeri e përforcon idenë se kjo vizitë duhet parë si pjesë e një lëvizjeje më të gjerë strategjike. Kur një president i Ukrainës shkon në Beograd dhe takon homologun serb, mesazhet e përçueshme nuk kufizohen te takimi vetë, por shtrihen në mënyrën si rajoni percepton rreziqet dhe aleancat. Formulimi i tij, “hija e Putinit”, përmbledh pikërisht atë shqetësim që ekspertët e sigurisë e lidhin me ndikimet e jashtme dhe me mënyrën se si ato ndikojnë në stabilitetin e Ballkanit.
Botuar fillimisht në Albeu