Një ekspeditë speleologjike në shpellën “Sterra e Kujunxhiut”, brenda Parkut Kombëtar të Llogarasë, ka çuar në zbulimin e një zgavre me thellësi rreth 70 metra. Sipas të dhënave të publikuara nga ekipi i ekspeditës, zgavra paraqitet pothuajse tërësisht vertikale, duke e bërë edhe më sfiduese dhe të veçantë eksplorimin e saj.
Zgavra u identifikua në një lartësi prej rreth 750 metrash mbi nivelin e detit, brenda zonës së mbrojtur të Llogarasë. Pozicionimi në terren e bën këtë zbulim edhe më interesant nga pikëpamja natyrore, ndërsa kushtet e shpellës dhe gjeologjia e saj kanë rezultuar të përshtatshme për të fshehur një formacion kaq të thellë përpara se ekipi të ndërmarrë eksplorimin.
Gjatë zbritjes dhe hetimit brenda shpellës, eksploruesit konstatuan se në fund të zgavrës është gjetur një grumbull i madh gurësh. Ky material, sipas vlerësimeve të grupit të ekspeditës, dyshohet se ka bllokuar vazhdimin e mëtejshëm të galerisë. Me fjalë të tjera, prania e gurëve mund të ketë ndërprerë rrugën natyrale që do të të çonte në pjesë të tjera të brendshme të shpellës, duke e kufizuar përkohësisht shtrirjen e eksplorimit.
Përveç formacionit gjeologjik, një tjetër element që tërhoqi vëmendjen gjatë eksplorimit ishte prania e eshtrave të shumta të kafshëve të egra brenda shpellës. Në materialet e ekspeditës përmendet se në zgavër u gjetën eshtra të derrit të egër, drerit, ujkut, dhelprës dhe edhe të specieve të tjera. Sipas organizatorëve të ekspeditës, kjo prani sugjeron që shpella ka shërbyer si kurth natyror për kafshët ose si mjedis ku ato kanë përfunduar, duke lënë kështu gjurmë biologjike që lidhen me faunën e zonës.
Zgavra 70 metra në Llogara pritet të sjellë eksplorime të reja
Grupi i ekspeditës thekson se zbulimi pritet të nxisë eksplorime dhe studime të mëtejshme. Objektivi kryesor është të përcaktohet nëse shpella ka vazhdim edhe përtej bllokimit të krijuar nga grumbulli i gurëve në fund të zgavrës. Gjatë punës në terren, u bë e mundur të vërehen detaje që shërbejnë si bazë për planifikimin e hapave të ardhshëm, me qëllim që eksploruesit të kuptojnë më qartë strukturën e brendshme të “Sterra e Kujunxhiut”.
Paralelisht me kërkimin për vazhdimësi, vëmendje do t’i kushtohet edhe dokumentimit të vlerave natyrore dhe speleologjike të shpellës. Zgavra e identifikuar, me thellësi rreth 70 metra dhe hyrjen në lartësi prej 750 metrash mbi nivelin e detit, ofron të dhëna të rëndësishme për studimin e formacioneve gjeologjike dhe për kuptimin e kushteve që kanë çuar në krijimin e këtij sistemi në Parkun Kombëtar të Llogarasë. Dokumentimi i këtyre të dhënave pritet të ndihmojë në ruajtjen dhe menaxhimin më të mirë të zonës, si dhe në rritjen e njohurive rreth biodiversitetit dhe faunës që lidhet me shpellat.
Ndërkohë, prania e eshtrave të kafshëve të egra brenda shpellës e bën zbulimin edhe më të vlefshëm nga ana kërkimore. Ekipi i ekspeditës përmend se mes eshtrave janë gjetur të paktën disa specie si derri i egër, dreri, ujku dhe dhelpra, si dhe të tjera. Këto gjetje lidhen drejtpërdrejt me jetën e faunës në zonën përreth dhe mund të ofrojnë të dhëna shtesë për historikun natyror të shpellës, mënyrën se si kafshët kanë hyrë në të ose janë bllokuar brenda saj, si dhe rolin e saj në ekosistemin lokal.
Me këtë zbulim, shpella “Sterra e Kujunxhiut” e Llogarasë kthehet në një pikë me interes për speleologët dhe studiuesit. Hapi tjetër është puna e planifikuar për eksplorimin e mundshëm përtej bllokimit me gurë dhe për të vijuar me studimet e brendshme, në mënyrë që të mblidhen të dhëna të reja për thellësinë, strukturën dhe vlerat natyrore të këtij formacioni të veçantë.
Botuar fillimisht në Albeu
