Zyrtarët e inteligjencës në Evropë kanë paralajmëruar se Rusia mund të ndërmarrë veprime që synojnë të testojnë NATO-n shumë shpejt, duke ndezur shqetësime të reja për përshkallëzim. Alarmi lidhet me frikën se skenarë që i kanë paraprirë pushtimit të plotë të Ukrainës në vitin 2022 mund të përsëriten, këtë herë në formë të një provë kundër Aleancës.
Gjatë periudhës përpara se Rusia të nisë luftën në Ukrainë, pati një përplasje të vazhdueshme mes paralajmërimeve të zyrtarëve amerikanë dhe mohimeve të vazhdueshme nga Kremlini. Tani, zyrtarët evropianë të inteligjencës kanë ngritur mundësinë e një testi të afërt të NATO-s, duke theksuar se një sulm i mundshëm mund të ndodhë “brenda muajsh, jo vitesh”.
Paralajmërimet vijnë pas deklaratës së kryeministrit të Polonisë, Donald Tusk, i cili i tha parlamentit polak se vlerësimet e shërbimeve të inteligjencës tregojnë se Rusia mund të nisë një sulm me dronë ose raketa kundër territorit të NATO-s në muajt e ardhshëm. Sipas këtij vlerësimi, qëllimi i mundshëm lidhet me përpjekjen për të provuar se “neni 5 i traktatit të themelimit të NATO-s është më shumë teorik sesa praktik”.
Pas kësaj, presidenti francez, Emmanuel Macron, i ka cilësuar paralajmërimet e Tuskut “të bazuara dhe të dokumentuara mirë”. Macron bëri edhe një hap shtesë të menjëhershëm politik: të premten që shkoi, ai thirri në Paris një takim urgjent me liderët e partive dhe kandidatët për zgjedhjet presidenciale të vitit 2027. Në atë takim, ndër të tjera, u diskutuan edhe informacione që i referohen një kërcënimi në rritje nga Rusia.
Ndërkohë, frika për përshkallëzim po rritet edhe për shkak të zhvillimeve ndërkombëtare në të njëjtën periudhë. Paralajmërimet vijnë në kohën kur Asambleja e Përgjithshme e OKB-së mblidhet në New York këtë javë, një moment që tradicionalisht shoqërohet me rritje të vëmendjes diplomatike dhe të komunikimit ndërkombëtar.
Në planin operacional, shqetësimet shtohen ndërsa intensifikohen sulmet ajrore në luftën Rusi–Ukrainë. Kievi ka goditur Moskën dhe rajone të tjera ruse me qindra dronë dhe raketa në orët e para të së dielës, në një nga sulmet më të mëdha ajrore të regjistruara. Përpjekjet e të dyja palëve për të goditur objektiva dhe për të ruajtur presionin po e bëjnë ambientin e sigurisë më të paqëndrueshëm.
Rusia mund të synojë “testimin” e NATO-s brenda muajsh
Në këtë kontekst, autoritetet evropiane të inteligjencës po i vlerësojnë sinjalet si tregues të një mundësie reale për veprime kundër Aleancës. Deklarimet se një sulm i mundshëm mund të ndodhë “brenda muajsh, jo vitesh” e vendosin theksin te afërsia e rrezikut dhe te nevoja për vigjilencë. Po ashtu, interpretimi i qëllimit të mundshëm—të verifikohet zbatueshmëria e mekanizmave të NATO-s—shton presionin mbi vendet anëtare për përgatitje dhe koordinim.
Ndërkohë, mesazhet politike dhe diskutimet në nivel të lartë nuk po mungojnë. Takimi urgjent në Paris i presidentit Macron, si dhe informimi i parlamentit polak nga kryeministri Donald Tusk, pasqyrojnë se paralajmërimet e inteligjencës po trajtohen si çështje sigurie me ndikim të drejtpërdrejtë. Ndërsa lufta vazhdon dhe aktivitetet ajrore intensifikohen, skenari i testimit të NATO-s mbetet një nga shqetësimet kryesore të ngritura në Evropë.
Botuar fillimisht në Koha.net