Evropa po përballet me vapa ekstreme, të cilat po e bëjnë gjithnjë e më të vështirë ruajtjen e temperaturës normale të trupit. Sipas të dhënave të përmendura në artikull, Franca ka regjistruar ditën më të nxehtë në histori gjatë muajit qershor, ndërsa vetëm brenda pak ditësh janë raportuar 40 persona që kanë humbur jetën si pasojë e temperaturave të larta.
Vapa ekstreme cilësohet si një nga format më të rrezikshme të motit ekstrem. Ekspertët theksojnë se ndryshimet klimatike po i kthejnë valët e të nxehtit në dukuri më të shpeshta, më të forta dhe më të rrezikshme. Në këtë klimë, rreziku nuk lidhet vetëm me qëndrimin në diell, por edhe me efektet që nxehtësia e lartë ka në trupin e njeriut, sidomos kur ajo shoqërohet me lagështirë.
Një rast tragjik i përmendur është ai i vrapuesit amerikan Philip Kreycik. Ai humbi jetën gjatë një vrapimi në Kaliforni në vitin 2021, pasi temperaturat kaluan 38 gradë Celsius. Në atë rast, autopsia tregoi se kishte ndodhur një emergjencë mjekësore e lidhur me të nxehtin, duke e bërë edhe më të qartë se vapa ekstreme mund të ketë pasoja fatale, edhe kur aktiviteti është në dukje i kontrolluar.
Si e përballon normalisht trupi temperaturën? Përgjigjja lidhet me djersitjen. Trupi i njeriut ftohet përmes djersitjes: kur djersa avullon, ajo largon nxehtësinë nga lëkura. Megjithatë, kur temperaturat janë shumë të larta dhe lagështia është e madhe, ky mekanizëm nis të dështojë. Djersa nuk avullon siç duhet, prandaj nxehtësia nuk largohet në mënyrë efektive dhe temperatura e trupit rritet me shpejtësi.
Vapa ekstreme e prish ftohjen natyrale të trupit
Përveç kësaj, djersitja e tepërt çon në dehidrim. Në të njëjtën kohë, lagështia e lartë pengon avullimin, duke e bërë më të vështirë që trupi të qetësohet. Kështu krijohet një rreth vicioz: sa më shumë rritet temperatura, aq më shumë trupi përpiqet të ftohet duke djersitur, por efektiviteti i djersës bie dhe rreziku shtohet.
Në kushte të nxehta, zemra detyrohet të punojë ndryshe. Për të larguar nxehtësinë, ajo duhet të pompojë më shumë gjak drejt lëkurës. Paralelisht, humbja e lëngjeve zvogëlon vëllimin e gjakut, duke e detyruar zemrën të punojë edhe më fort për të ruajtur tensionin normal. Kjo kombinim mund të çojë në lodhje, marramendje dhe rritje të rrezikut për probleme serioze kardiovaskulare.
Ndikimi i temperaturave të larta shtrihet edhe në tru. Në artikull theksohet se vapa mund të zvogëlojë furnizimin e trurit me oksigjen dhe glukozë, duke ndikuar në aftësinë për të menduar qartë dhe për të marrë vendime të sakta. Studiuesi i cituar, doktor Pope Moseley, ka paralajmëruar se nëse personi nuk është i përshtatur me të nxehtin, truri çorientohet shumë shpejt dhe mund të merren vendime të rrezikshme.
Shenjat e para të rrezikut përfshijnë dhimbje koke, të përziera, ngërçe muskulore, lodhje të madhe dhe humbje të vetëdijes. Në momentet kur trupi nuk arrin të ftohet më, situata mund të përshkallëzohet shpejt dhe të kthehet në emergjencë. Pikërisht për këtë arsye, vapa ekstreme konsiderohet “vrasësi i heshtur” i motit të nxehtë: shpesh zhvillohet pa paralajmërime të gjata, por mund të ketë pasoja shumë të rënda për shëndetin, veçanërisht kur temperaturat janë ekstremisht të larta dhe kushtet janë të pa favorshme për ftohjen natyrale.
Botuar fillimisht në Koha.net