Zëvendëspresidenti amerikan, JD Vance, ka thënë se bisedimet teknike të së mërkurës mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit, të zhvilluara në Katar, për Ngushticën e Hormuzit kanë ecur mirë. Ai tha gjithashtu se Washingtoni nuk do të kthehet te lufta, përveç rastit kur kjo do të bëhet e domosdoshme.
Sipas njoftimeve, takimet po zhvillohen në kuadër të një dakordimi prej 14 pikësh, i nënshkruar muajin e kaluar. Marrëveshja parashikon ndaljen e luftës, që ishte nisur në shkurt, si dhe hapjen e ngushticës. Në të njëjtën kohë, dokumenti cakton një periudhë 60-ditësh, gjatë së cilës palët do të negociojnë për të arritur marrëveshjen finale të paqes.
Ndonëse bisedimet teknike po vijojnë, SHBA-ja dhe Irani janë përplasur publikisht mbi dakordimin e përkohshëm. Gjatë javës së kaluar, të dyja palët kanë kryer sulme ushtarake kundër njëra-tjetrës, një zhvillim që ka sjellë vështirësi të reja në procesin e negociatave dhe ka rritur pasigurinë lidhur me ecurinë e mëtejshme.
Bisedimet për Ngushticën e Hormuzit po ecin mirë
JD Vance nuk ka dhënë garanci se SHBA-ja nuk do t’i kthehet luftimeve përpara se të mbarojë afati i muajit të ardhshëm. Megjithatë, ai ka bërë të ditur se urdhri i presidentit Donald Trump është të punohet drejt arritjes së një marrëveshjeje. Zëvendëspresidenti tha se, në kushtet aktuale, gjithçka varet nga vendimet përfundimtare të palës iraniane.
Gjatë një deklarimi për gazetarët nga Virginia, Vance u shpreh se nuk mund të garantojë asgjë në mënyrë absolute, sepse rezultati varet nga ajo që do të bëjnë iranianët. Ai shtoi se ajo për të cilën mund të zotohet është se presidenti nuk do ta dërgojë ushtrinë përsëri, përveç nëse krijohet një domosdoshmëri dhe ka një qëllim të qartë në këtë drejtim.
Në Doha, bisedimet teknike u fokusuan fillimisht në çështjen e kalimit të anijeve në ngushticë. Pas kësaj faze, negociatat synonin të kalonin më tej tek çështjet që lidhen me kapacitetet bërthamore. Në këtë kontekst, Vance tha se është ende herët për të dhënë vlerësime përfundimtare, por theksoi se bisedimet po ecin mirë. Ai e komentoi procesin në një linjë që lidhet me raportimet e bëra nga Reuters.
Irani, nga ana e tij, ka bërë të qartë se është i vendosur të ketë të drejtën e kontrollit mbi një nga rrugët më të rëndësishme detare për transportin botëror të energjisë. Ngushtica e Hormuzit shfrytëzohet për tranzit të 20 për qind të naftës në nivel global. Sipas burimeve iraniane, qëndrimi i këtij vendi përfshin synimin për vendosjen e tarifave për anijet që hyjnë ose dalin nga Gjiri.
Ndërkohë, presidenti Donald Trump, i cili ka thënë se heqja e uraniumit të pasuruar nga Irani është çështje kryesore, u ka folur gazetarëve të mërkurën se “denuklearizimi i Iranit po ecën mirë”. Ai nuk dha detaje të mëtejshme për këtë deklaratë, ndërsa u pyet gjithashtu nëse mund të ketë kthim në luftë të plotë me Iranin. Trump u përgjigj duke thënë se “ata kanë bërë rrugë të gjatë” dhe se SHBA-ja i ka goditur shumë fort javën e kaluar, duke shtuar se, sipas tij, palët “janë mirë”.
Bisedimet e së mërkurës u paraqitën si vazhdimësi e atyre të së martës. Procesi i negociatave indirekte ndërmjetësohet nga Katari dhe Pakistani. Takimet përfshijnë seanca mes kryenegociatorëve dhe specialistëve, duke synuar kalimin nga diskutimet teknike te hapat që lidhen me marrëveshjen e ardhshme. Në këtë fazë, palët vazhdojnë të punojnë brenda kornizës së 60-ditëshit të përcaktuar nga dakordimi i 14 pikëve.
Botuar fillimisht në Koha.net