Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, dhe aleatët e tij kryesorë evropianë kanë paraqitur pesë kushte që, sipas tyre, duhet të çojnë drejt një marrëveshjeje “të drejtë dhe afatgjatë” për t’i dhënë fund luftës me Rusinë. Kjo nismë është diskutuar në kuadër të takimeve të zhvilluara në Londër, ku drejtuesit evropianë kanë rreshtuar prioritetet e tyre lidhur me procesin e paqes dhe rolin e garancive të sigurisë për Ukrainën.
Pas takimeve, liderët kanë dhënë një deklaratë të përbashkët, duke nënvizuar se mbështetja për Ukrainën do të vazhdojë pa u lëkundur. Në këtë listë të përbashkët përfshihen emrat kryesorë të politikës evropiane: kryeministri britanik Keir Starmer, presidenti francez Emmanuel Macron dhe kancelari gjerman Friedrich Merz. Në të njëjtën kohë, dokumenti i bërë publik e vendos theksin te ruajtja e një kursi të qartë për bisedime dhe garanci konkrete për sigurinë e Ukrainës.
Pesë kushtet e paraqitura përfshijnë, së pari, ndërprerjen e luftimeve. Më pas, hapi i dytë lidhet me nisjen e negociatave, ku theksohet se ato duhet të bazohen në situatën aktuale në terren. Kushti i tretë ka të bëjë me ofrimin e garancive të forta të sigurisë për Ukrainën, një element që liderët e konsiderojnë kyç për një paqe që të zgjasë. Në katër dhe pesë elementët e tjerë të listës, liderët kanë sjellë edhe parime lidhur me vijimësinë e procesit dhe formulimin e një marrëveshjeje që të jetë e qëndrueshme në kohë.
Pesë kushte për paqe: ndërprerje luftimeve, negociata dhe garanci sigurie
Përtej propozimeve të drejtpërdrejta, deklarata e liderëve evropianë e vendos theksin edhe te pjesëmarrja e Shteteve të Bashkuara në procesin e paqes. Ata kanë nënvizuar se SHBA-ja duhet të jetë pjesë e këtij itinerari, duke u kthyer te momentet e fundit të përfshirjes amerikane në përpjekjet për t’i dhënë fund luftës. Ky qëndrim vjen në një kohë kur vëmendja e presidentit amerikan Donald Trump, sipas raportimeve, është përqendruar te konflikti me Iranin.
Liderët kanë rikujtuar se në dhjetor, SHBA-ja ushtroi presion ndaj Rusisë dhe Ukrainës që të pranonin shpejt një plan për përfundimin e luftës. Ky plan i pretenduar lidhej me nevojën për një hapje të shpejtë drejt një marrëveshjeje, në një periudhë kur lufta kishte hyrë në faza të reja. Lufta nisi pas vendimit të presidentit rus Vladimir Putin për të nisur pushtimin e plotë të Ukrainës në shkurt të vitit 2022, një datë që udhëheqësit evropianë e kanë përmendur si momentin kryesor historik të eskalimit.
Ndërkohë, zhvillimet ushtarake janë shfaqur si arsye që i japin urgjencë kësaj nisme politike. Sulmet mes dy vendeve janë intensifikuar javët e fundit: Rusia ka vazhduar të godasë qytetet ukrainase me raketa dhe dronë, ndërsa Ukraina ka demonstruar aftësi të shtuara për të kryer sulme thellë brenda territorit rus, duke u mbështetur në teknologji të reja. Në këtë kontekst, të shtunën dronët ukrainas goditën Saint Petersburg, qytetin e dytë më të madh të Rusisë, gjatë ditës së fundit të një forumi të madh ekonomik. Autoritetet ruse e kanë përshkruar sulmin si “të paprecedentë”.
Përveç kësaj, liderët dhe të dhënat e përshkruara e lidhin situatën me një seri incidentesh të afërta në kohë. Vetëm disa ditë më parë, Kievi kishte sulmuar sa më sipër (teksti origjinal nuk jep detaje të mëtejshme në segmentin e ofruar), duke treguar se dinamika në terren mbetet intensive. Në këtë sfond, kushtet e paraqitura për paqe vijnë si përpjekje për të krijuar kornizë të qartë për ndalimin e luftimeve dhe për nisjen e negociatave, ndërsa çështja e garancive të sigurisë për Ukrainën mbetet qendrore.
Botuar fillimisht në Koha.net
