Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka deklaruar se po zhvillon një takim për të marrë një “vendim përfundimtar” në lidhje me një marrëveshje që synon zgjatjen e armëpushimit me Iranin. Sipas njoftimeve, takimi është planifikuar të zhvillohet në ambientet e Dhomës së Situatave dhe vjen në një moment kur çështjet bërthamore dhe siguria në rajon mbeten në qendër të diskutimeve.
Trump ka bërë të ditur se qëllimi i takimit është të finalizohet kuadri i marrëveshjes me Iranin, e lidhur drejtpërdrejt me kushtet që SHBA-ja kërkon të plotësohen. Në deklaratën e tij, ai ka theksuar edhe piketat që, sipas tij, Irani duhet të pranojë që Ngushtica e Hormuzit të rihapet për trafik detar të pakufizuar, si në një drejtim ashtu edhe në drejtimin e kundërt.
Një tjetër pjesë e kushteve të përmendura nga Trump lidhet me çështjen bërthamore. Ai ka thënë se Irani duhet të bjerë dakord të mos ketë “kurrë” armë ose bombë bërthamore. Në logjikën e paraqitur, kjo është një kërkesë qendrore që lidhet me trajtimin e rrezikut në rajon dhe me garancitë që SHBA-ja synon të marrë për të ardhmen.
Ngushtica e Hormuzit, armëpushim dhe vendimi final
Trump ka folur edhe për masat konkrete në kanalin ujor. Ai ka theksuar se çdo minë në kanalin ujor duhet të shkatërrohet, si pjesë e kushteve për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Sipas këtyre formulimeve, objektivi është që anijet të mund të lëvizin pa kufizime dhe që pengesat ushtarake në hapësirë detare të hiqen, për të ulur rrezikun e incidenteve.
Ndërsa SHBA-ja paraqet takimin dhe vendimin përfundimtar si hap pasardhës në proces, Irani ka reaguar me një qëndrim të qartë. Irani ka thënë se nuk po negocionte programin e tij bërthamor. Kjo do të thotë se, sipas deklarimeve nga pala iraniane, negociatat që po diskutohen në kontekstin e armëpushimit nuk lidhen me pranimin ose ndryshimin e programit bërthamor, të paktën jo siç interpretohet nga palë të tjera.
Presidenti Trump ka shpjeguar se takimi do të zhvillohet në Dhomën e Situatave dhe se në këtë fazë synon të marrë një vendim final. Ai ka përdorur mediat sociale për të bërë të ditur planin, duke e lidhur qartë momentin e takimit me përmbylljen e qëndrimit të administratës për marrëveshjen që synon zgjatjen e armëpushimit me Iranin.
Në këtë kuadër, diskutimi përfshin një kombinim elementesh: kushtet që Irani, sipas SHBA-së, duhet të plotësojë lidhur me mospraninë e armëve ose bombave bërthamore; rihapjen e Ngushticës së Hormuzit për trafik detar të pakufizuar në të dyja drejtimet; si dhe shkatërrimin e çdo mine në kanalin ujor. Këto pjesë, të paraqitura si një paketë kërkesash, synojnë të krijojnë një terren më të sigurt për lundrimin dhe, njëkohësisht, të ofrojnë garanci për të ardhmen.
Ndërkohë, reagimi iranian tregon se palët nuk po i qasen të njëjtës çështje me të njëjtin interpretim. Ndërsa SHBA-ja e lidh marrëveshjen dhe vendimin përfundimtar me çështje bërthamore dhe sigurie në Ngushticën e Hormuzit, Irani thotë se nuk po negocion programin e tij bërthamor. Përballë kësaj situate, vendimi final që Trump po pretendon se do të merret pas takimit në Dhomën e Situatave pritet të sqarojë më qartë drejtimin e negociatave për armëpushimin dhe kushtet shoqëruese.
Botuar fillimisht në Albeu