Presidenti amerikan, Donald Trump, tha të hënën se Shtetet e Bashkuara mund të marrin nën kontroll Ngushticën e Hormuzit, duke e shoqëruar këtë me idenë se vendi i tij duhet të kompensohet për një rol të tillë. Sipas tij, SHBA-ja nuk do ta lërë këtë hapësirë ujore pa menaxhim dhe do të marrë përgjegjësi si një “rojtari” i kalimit që lidhet drejtpërdrejt me furnizimet globale të naftës.
Trump e formuloi këtë qëndrim në një intervistë telefonike për Fox News. Ai tha se Shtetet e Bashkuara do ta mbajnë ngushticën dhe “ndoshta do ta menaxhojmë atë”, duke shtuar se mund të përdoret madje edhe një emërtim simbolik për rolin e tyre. “Ne do të bëhemi rojtari i ngushticës. Ndoshta do ta quajmë ‘engjëlli mbrojtës’ i ngushticës”, u shpreh ai, duke lidhur menjëherë idenë e kontrollit me kompensimin financiar.
Presidenti theksoi se kontrolli i Ngushticës së Hormuzit, që është një nga rrugët më të rëndësishme për transportin e naftës në botë, është shndërruar në një nga fushat kryesore të betejës në këtë konflikt. Ai argumentoi se bllokada efektive e ngushticës nga ana e Iranit ka rritur çmimet e energjisë dhe ka sjellë shqetësime lidhur me inflacionin në nivel global. Në këtë kontekst, Trump tha se SHBA-ja pret të marrë kompensim, duke iu referuar edhe faktit që, sipas tij, shtetet e tjera janë “shumë të pasura”.
Ngushtica e Hormuzit: SHBA-ja flet për kontroll dhe kompensim
“Ne do ta ruajmë atë. Do të paguhemi për ta ruajtur – me shumë para. Ne do të kompensohemi, sepse kombet e tjera janë shumë të pasura. Ato janë në anën tonë dhe nuk mund të pritet që ne ta bëjmë këtë falas”, tha Trump. Këto deklarata vijnë pasi të shtunën pati një njoftim për mbylljen e kalimit ujor, një veprim që u cilësua si një “kalim i paautorizuar”.
Pas njoftimit të së shtunës, Teherani reagoi të dielën. Autoritetet në Iran deklaruan se lëvizja në ngushticë kishte mbetur e pezulluar dhe se lejet do të lëshoheshin vetëm pasi të rivendosej “stabiliteti dhe qetësia”. Në thelb, mesazhi i Teheranit sugjeronte se çdo rifillim i trafikut do të varet nga kushtet e sigurisë, ndërkohë që konflikti rreth kontrollit të kësaj rruge të rëndësishme tregtare vazhdon të ndikojë në ekonominë dhe tregjet ndërkombëtare.
Trump iu referua edhe historikut të marrëveshjeve në këtë çështje. Ai tha se ekzistonin “marrëveshje” dhe nënvizoi se, sipas tij, ato janë shkelur. “Ne kishim një marrëveshje. Ishte një marrëveshje e përfunduar, dhe pastaj ata e shkelën atë. Ata gjithmonë e shkelin. Kemi pasur 10 marrëveshje me këta njerëz, ndaj thjesht do t’i godasim shumë fort”, deklaroi presidenti amerikan.
Në përgjigje të zhvillimeve, Garda Revolucionare e Iranit bëri të ditur të hënën se mënyra e vetme për të rivendosur trafikun e rregullt detar përmes ngushticës është dhënia fund e ndërhyrjeve ushtarake amerikane në këtë zonë. Në paralajmërimin e saj, Garda Revolucionare tha se “ndërhyrjet e vazhdueshme mund të çojnë në incidente më të mëdha në sektorin global të naftës dhe gazit”. Ndërsa palët vijojnë të mbajnë qëndrime të kundërta, çështja e Hormuzit mbetet në qendër të tensioneve dhe me ndikim të drejtpërdrejtë në furnizimet energjetike për botën.
Botuar fillimisht në Koha.net