Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara e kanë fituar luftën me Iranin, duke shtuar se rifillimi i luftimeve konsiderohet “shumë pak i mundshëm” nëse Teherani arrin një marrëveshje me Washingtonin. Pretendimi i Trumpit u bë të dielën, ndërsa forcat amerikane goditën ishullin Qeshm në Ngushticën e Hormuzit, në kuadër të zhvillimeve ushtarake që kanë rritur tensionet në rajon.
Sipas Trumpit, situata në Iran po shkon drejt kolapsit financiar dhe ushtarak. Ai tha se SHBA-ja ka tre aeroplanmbajtëse në rajon dhe se ka identifikuar objektiva infrastrukturore, duke përfshirë termocentrale dhe ura. Trump deklaroi se Irani po përballet me një rënie të theksuar ekonomike, duke theksuar se “ata janë një shtet në dështim” dhe duke iu referuar inflacionit, të cilin e quajti 301 për qind.
Ndërkohë, Trump argumentoi se inflacioni në Iran po dobësohet rëndë edhe përmes një shifre që, sipas tij, lidhet me të dhënat e këtij vendi. Ai iu referua edhe shifrave zyrtare të Iranit, ku inflacioni vjetor në shtator ishte afër 90 për qind. Në këtë logjikë, presidenti amerikan tha se vendimi për sulme të mundshme do të varet nga pranimi i një marrëveshjeje nga Teherani.
Negociatat mes SHBA-së dhe Iranit pa përparim
Trumpi paralajmëroi se ka plane për goditje, duke u shprehur se SHBA-ja “ka 38 ura në shënjestër” dhe se ato mund të shkatërrohen brenda vetëm një ore. Ai tha gjithashtu se heziton të ndërmarrë një veprim të tillë. Sipas tij, rindërtimi i infrastrukturës iraniane mund të zgjasë një dekadë, por SHBA-ja do të vepronte nëse do të konsiderohej e nevojshme.
Presidenti amerikan pohoi edhe se SHBA-ja nuk ka pësuar viktima në këtë luftë. “Nuk kemi humbur askënd. Asnjë ushtar”, tha Trump. Por të dhënat zyrtare të Pentagonit flasin për një numër të ndryshëm: që nga fillimi i luftës në fund të shkurtit janë vrarë 23 pjesëtarë të forcave amerikane. Në mbrëmjen e së dielës u raportuan shpërthime në Mahshahr, ishullin Qeshm, Sirik dhe Bandar Abbas.
Agjencia iraniane e lajmeve Tasnim konfirmoi se një predhë amerikane goditi ishullin Qeshm dhe se nuk kishte raporte për goditje në zona të tjera të provincës Hormozgan. Sipas agjencisë, zhurmat e dëgjuara në Bandar Abbas dhe Sirik lidheshin me operacionet e forcave iraniane të sigurisë në Ngushticën e Hormuzit. Më herët, marina iraniane njoftoi se një cisternë nafte kishte goditur një minë detare gjatë kalimit nëpër ngushticë dhe kishte marrë flakë, me pretendimin se anija po lëvizte në një itinerar të ndaluar.
Irani e konsideron shkelje të rregullave lëvizjen e anijeve në itinerarin jugor të ngushticës, kur ato udhëtojnë nën udhëzimet e marinës amerikane. Ndërkaq, Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) raportoi të shtunën një sulm ndaj një anijeje tregtare në Gjirin e Omanit, duke thënë se ajo kishte tentuar vazhdimisht të thyente bllokadën detare amerikane ndaj Iranit. Garda Revolucionare Islamike e Iranit deklaroi se dy cisterna nafte kishin marrë flakë pasi kishin goditur mina gjatë kalimit nëpër ngushticë. CENTCOM njoftoi edhe krijimin e një task-force të re, e cila do të mbështesë përpjekjet e qeverisë amerikane për të penguar Iranin që të përdorë rrugët tokësore për transportimin e armëve të avancuara dhe pajisjeve të tjera.
Në të njëjtën kohë, Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha se kërkesat e Iranit janë të papranueshme dhe se disa prej tyre janë “të ekzagjeruara, qesharake dhe jorealiste”. Ai bëri të ditur se nuk mund të raportonte ndonjë përparim në negociata, duke vlerësuar se hapat e ndërmarrë deri më tani nuk kanë qenë konstruktivë. Rubio deklaroi se veprimet amerikane në Ngushticën e Hormuzit kanë karakter mbrojtës, duke shtuar se Washingtoni do të shqyrtojë çdo mundësi për zgjidhje diplomatike, por procesi deri tani nuk ka qenë produktiv.
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmaeil Baqaei, i hodhi poshtë të hënën vlerësimet e Rubios, duke thënë se mbrojtja e të drejtave dhe interesave të popullit iranian nuk është e paarsyeshme. Ai kërkoi që SHBA-ja të heqë sanksionet, të përfundojë bllokadën detare dhe luftën në të gjitha frontet përpara se të nisin negociatat. Baqaei tha se propozimi dyditor i Iranit për rikthimin e sigurisë në Ngushticën e Hormuzit mbetet ende në tryezë. Edhe ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi se fitorja e demokratëve në zgjedhjet e mesmandatit në SHBA ka pezulluar përkohësisht procesin e ndërmjetësimit, duke shtuar se ndërmjetësit nuk kanë udhëtuar prej disa ditësh dhe pritet të qartësohet situata politike.
Botuar fillimisht në Telegrafi