Presidenti amerikan Donald Trump ka refuzuar publikisht propozimin e Iranit për një marrëveshje me Shtetet e Bashkuara. Lajmi vjen pas qëndrimit që Teherani ka përcjellë në lidhje me një paketë ku përfshihet rihapja e Ngushticës së Hormuzit dhe ndalja e luftimeve në Lindjen e Mesme.
Trumpi e bëri të qartë pozicionin e tij gjatë një deklarate për gazetarët në Shtëpinë e Bardhë. Sipas tij, kërkesa e Iranit nuk lidhet me një qasje të re pa interesa, por me një synim që të hapet menjëherë Ngushtica e Hormuzit. Ngushtica e Hormuzit është një nga pikat kyçe për transportin e naftës në nivel global, dhe çdo lëvizje politike rreth saj ka peshë të madhe në ekonominë dhe sigurinë ndërkombëtare.
Në vlerësimin e Trumpit, prapa këtij propozimi qëndron presioni financiar dhe pasojat ekonomike me të cilat po përballet Irani. Ai tha se Teherani po kërkon marrëveshje pikërisht sepse, sipas tij, është duke kaluar në një periudhë humbjesh të mëdha ekonomike. Këtë narrativë, presidenti amerikan e lidhi direkt me insistimin për rihapjen e Ngushticës dhe me çështjen e qetësimit të situatës në Lindjen e Mesme.
Propozimi i Iranit, i cili u diskutua publikisht si një paketë e mundshme bashkëpunimi, përfshinte disa elementë të ndërlidhur. Njëri prej tyre ishte rihapja e Ngushticës së Hormuzit, ndërsa një tjetër ishte ndalja e luftimeve në Lindjen e Mesme. Këto dy pjesë janë paraqitur si pjesë e një skeme më të gjerë, që synonte uljen e tensioneve dhe normalizimin e një pjese të situatës në rajon.
Refuzimi i Trumpit: Teherani po kërkon marrëveshje për të rihapur Ngushticën
Gjatë fjalës së tij, Trumpi theksoi se Teherani po përpiqet të sigurojë një marrëveshje me Shtetet e Bashkuara, me qëllim që menjëherë të hapet Ngushtica e Hormuzit. Ai argumentoi se kjo kërkesë vjen nga nevoja për të fituar hapësirë dhe lehtësim, në një kohë kur, sipas presidentit, Irani po përjeton “humbje të mëdha ekonomike”. Për Trumpin, ky motiv e bën propozimin më pak bindës dhe më shumë të lidhur me interesin afatshkurtër.
Qëndrimi i Trumpit përputhet me një qasje ku Shtetet e Bashkuara i trajtojnë propozimet e këtij lloji me kushtëzime dhe vëmendje të shtuar ndaj mekanizmave konkrete. Në deklaratën e tij u përmend qartë edhe ndalja e luftimeve në Lindjen e Mesme, një element që lidhet drejtpërdrejt me stabilitetin e rajonit. Megjithatë, pavarësisht përfshirjes së këtyre pjesëve në propozimin iranian, presidenti amerikan e cilësoi atë si të papranueshëm.
Refuzimi u bë publik të shtunën, në një moment kur vëmendja ndërkombëtare vijon të jetë e përqendruar te zhvillimet në Lindjen e Mesme dhe te çështjet që lidhen me tregtinë e energjisë. Ngushtica e Hormuzit mbetet një nga hapësirat më të ndjeshme për çdo tension të mundshëm, ndërsa çdo sinjal politik rreth saj ndiqet nga shumë aktorë globalë për shkak të ndikimit në furnizimin me naftë dhe në stabilitetin e tregjeve.
Me këtë qëndrim, Trumpi e mbyll përkohësisht diskutimin mbi propozimin iranian për marrëveshje me Shtetet e Bashkuara, të paktën në formën që lidhej me rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe ndaljen e luftimeve. Deklarata e tij u transmetua për gazetarët në Shtëpinë e Bardhë, duke e bërë refuzimin një pozicion zyrtar dhe të drejtpërdrejtë, të shoqëruar me interpretimin se Teherani po e kërkon këtë marrëveshje për arsye ekonomike dhe për të arritur lehtësim të shpejtë.
Botuar fillimisht në Koha.net