Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka thënë të mërkurën se marrëveshja e arritur me Iranin nuk është ende përfundimtare. Deklarata e tij u bë gjatë samitit të G7-së në Francë, ku ai komentoi zhvillimet e fundit diplomatike dhe kushtet që, sipas tij, mund të çojnë në ndryshimin e kursit.
Trump theksoi se SHBA-ja do të “kthehet te hedhja e bombave” nëse nuk i pëlqen marrëveshja përfundimtare. Kjo shprehje erdhi si paralajmërim i drejtpërdrejtë, duke lënë të kuptohet se çdo fazë pasuese e marrëveshjes mund të shoqërohet me veprime më të ashpra ushtarake nëse Uashingtoni nuk e vlerëson si të pranueshme përmbajtjen përfundimtare.
Fjalët e presidentit amerikan vijnë në një moment kur pritet që SHBA-ja dhe Irani të takohen në Zvicër të premten për të nënshkruar marrëveshjen. Sipas të dhënave të publikuara, detajet e marrëveshjes nuk janë bërë ende të ditura për publikun. Kjo lë hapësirë për interpretime të shumta mbi elementet që mund të diskutohen në nivel final dhe mbi rolin që SHBA-ja do të luajë në implementimin e saj.
Në të njëjtën kohë, tensionet rajonale nuk duket se po ulen. Ndërkohë që SHBA-ja po përgatitet për një takim në Zvicër me Iranin, Izraeli ka sulmuar sërish Libanin të mërkurën. Veprimi ushtarak është kryer edhe pse janë dhënë paralajmërime nga Trump se kjo çështje duhej të ndalej, duke e bërë kontrastin mes retorikës së Uashingtonit dhe zhvillimeve në terren edhe më të dukshëm.
Trump: marrëveshja me Iranin jo përfundimtare, SHBA mund të rifillojë sulme
Samiti i G7-së në Francë shërbeu si sfond për deklaratat e Trump, ku ai rikonfirmoi idenë se procesi diplomatik nuk është final. Ai e vendosi theksin te pikëpamja e SHBA-së për dokumentin përfundimtar dhe sugjeroi se nëse palët nuk arrijnë një rezultat që i plotëson pritshmëritë amerikane, politika mund të kthehet drejt përdorimit të forcës. Kjo qasje e ashpër, e shprehur me një formulim të drejtpërdrejtë, lidhet drejtpërdrejt me takimin e parashikuar të premten dhe me hapat që vijnë menjëherë pas nënshkrimit të mundshëm.
Për publikun, mbetet e paqartë se çfarë do të përmbajë marrëveshja që pritet të nënshkruhet në Zvicër. Ndonëse SHBA-ja dhe Irani pritet të zhvillojnë takime për finalizimin, informacionet për detajet e marrëveshjes nuk janë bërë të disponueshme. Kjo do të thotë se deri në momentin e publikimit të dokumentit ose të komunikimeve zyrtare nga palët, spekulimet do të mbeten në nivelin e hamendësimeve, ndërsa skenari që Trump ka paralajmëruar lidhet me vlerësimin që Uashingtoni do t’i bëjë përmbajtjes përfundimtare.
Ndërkohë, zhvillimet në rajon tregojnë se siguria nuk është e garantuar nga ana e vetme. Sulmet izraelite ndaj Libanit janë raportuar të kenë vazhduar të mërkurën, pavarësisht paralajmërimeve të presidentit amerikan. Ky element e vendos debatin në një nivel më të gjerë: ndërsa diplomacia me Iranin përparon drejt nënshkrimit, përplasjet dhe veprimet ushtarake vazhdojnë të ndikojnë në stabilitetin e zonës.
Me takimin e së premtes në Zvicër që pritet të shënojë një etapë të rëndësishme, deklarata e Trump sjell një mesazh të qartë për kushtëzimin amerikan. SHBA-ja e paraqet nënshkrimin si një hap, por jo si garanci, ndërsa paralajmërimi për rikthim te përdorimi i forcës lidhet direkt me mënyrën se si do të shihet marrëveshja përfundimtare. Në këtë kontekst, publikimi i detajeve të marrëveshjes dhe reagimet e palëve do të jenë vendimtare për të kuptuar se sa larg mund të shkojë procesi dhe si do të ndikojë në dinamikën e tensioneve në Lindjen e Mesme.
Botuar fillimisht në Koha.net