Presidenti amerikan, Donald Trump, ka këmbëngulur se Ngushtica e Hormuzit do të hapet “pa pagesë”, në kuadër të një marrëveshjeje mes SHBA-së dhe Iranit për t’i dhënë fund luftës. Deklarata vjen ndërsa tensionet rajonale kanë qenë në qendër të zhvillimeve diplomatike, dhe Shtetet e Bashkuara po përpiqen të vendosin një kornizë të re për qarkullimin e energjisë dhe sigurisë në rajon.
Trumpi i bëri këto komente të martën gjatë samitit të G7-s në Francë. Gjatë fjalës së tij, ai ka theksuar jo vetëm idenë e hapjes së Ngushticës pa pagesë, por edhe qëndrimin e tij për programin bërthamor të Iranit. Sipas tij, Irani “nuk do të ketë kurrë armë bërthamore”, duke e lidhur këtë me marrëveshjen që SHBA-ja thotë se po e finalizon për të shmangur përshkallëzimin e mëtejshëm të konfliktit.
Në të njëjtin drejtim, presidenti amerikan ka përfshirë edhe kritika për Izraelin, këtë herë lidhur me situatën në Liban. Komentet e tij, të cilat janë cilësuar ndër më të zëshmet e Trumpit deri më tani, pasqyrojnë edhe shkallën e tensionit që ai e ka krijuar në marrëdhëniet e tij politike me kryeministrin izraelit, Benjamin Netanyahu, sipas raportimit të përmendur në artikullin origjinal.
Nderkohë, procesi diplomatik nuk ka qenë i mbyllur me detaje publike që nga fillimi. Pakistani, një ndërmjetës kyç në këtë çështje, ka njoftuar të dielën se SHBA-ja dhe Irani kanë arritur një marrëveshje. Megjithatë, përmbajtja e saj ende nuk është ndarë plotësisht me publikun, duke lënë paqartësi për shumë elemente praktike që do të përcaktojnë zbatimin në terren.
Të hënën, zyrtarët e administratës Trump kanë deklaruar se marrëveshja ishte nënshkruar tashmë elektronikisht nga të dyja palët. Ata kanë shtuar se një ceremoni zyrtare do të zhvillohet në Zvicër më vonë këtë javë, çka do të shënonte edhe një hap të mëtejshëm në finalizimin e skemës së re të dakordësuar mes SHBA-së dhe Iranit. Deri atëherë, sinjalet kryesore publike mbeten deklaratat politike dhe reagimet në tregjet financiare.
Hapja “pa pagesë” e Ngushticës së Hormuzit: çelësi i marrëveshjes
Ndërkohë, në tregjet e energjisë, zhvillimet kanë nisur të pasqyrohen pothuaj menjëherë. Çmimi i naftës po vazhdon të bjerë pas njoftimit për marrëveshjen mes SHBA-së dhe Iranit. Një fuçi nafte e papërpunuar Brent, standardi ndërkombëtar për çmimet e naftës, ka rënë nën 80 dollarë për herë të parë që nga fillimi i marsit. Ky sinjal tregon se tregu po e lidh pritshmërinë e uljes së tensioneve me perspektivën e një qarkullimi më të qëndrueshëm të furnizimit.
Poshtë rënies së çmimit të Brent-it, deklaratat e Trumpit kanë rritur fokusin mbi dimensionin ekonomik dhe gjeopolitik të rajonit. Ndërsa Ngushtica e Hormuzit është një nyje kyçe në zinxhirin e furnizimit të energjisë globale, ideja e hapjes pa pagesë shihet si një element që mund të reduktojë rrezikun e ndërprerjeve. Në këtë kuadër, edhe pretendimi i presidentit amerikan se Irani nuk do të ketë armë bërthamore, synon të forcojë besimin se marrëveshja do të sjellë stabilitet afatgjatë.
Me ceremoninë e planifikuar në Zvicër më vonë këtë javë dhe me detajet e marrëveshjes ende të paqarta për publikun, skenari mbetet në vëzhgim. Të gjitha këto zhvillime ndodhin në një kohë kur presioni ndërkombëtar dhe interesat ekonomike janë të lidhura ngushtë me fatin e rajonit. Deklarata e Trumpit, e dhënë gjatë samitit të G7-s në Francë më 16 qershor 2026, e vendos edhe më fort theksin te hapja e Ngushticës së Hormuzit dhe te pretendimet për kufizime të programeve të ndjeshme, ndërsa reagimet e tregut tashmë kanë nisur të shfaqen në çmimin e naftës.
Botuar fillimisht në Koha.net