Presidenti amerikan, Donald Trump, ka miratuar idenë për lehtësimin e disa sanksioneve ndaj Rusisë, në këmbim të lirimit të të burgosurve politikë. Lajmi vjen pas një serie hapash diplomatikë që nisën me kontakte të veçanta mes personave me rol të lidhur me këtë proces dhe me diskutime për mënyrën se si mund të ndërtohet një marrëveshje.
Sipas zhvillimeve që po raportohen, ideja u shfaq pasi i dërguari i posaçëm amerikan, John Coale, u takua me ish-kryeredaktorin e Novaya Gazeta, Dmitry Muratov. Në këtë bisedë, Muratov ka propozuar rikthimin te një praktikë që u përdor gjatë Luftës së Ftohtë, ku synimi ishte gjetja e formave për lirimin e disidentëve dhe personave që, sipas kontekstit të diskutimeve, mbahen për motive politike.
Coale dhe Muratov kanë përgatitur edhe lista me shtetas rusë të dënuar në raste politike dhe për shkak të kundërshtimit të luftës. Në këtë fazë, megjithatë, emrat konkretë nuk janë bërë ende publikë. Kjo do të thotë se ende nuk dihet se cilët persona mund të përfshihen në një skenar të mundshëm shkëmbimi, as koha kur mund të ndodhte një hap i tillë.
Në raportimet që qarkullojnë theksohet se nuk ka informacion të qartë edhe për një element tjetër kyç: cilat sanksione amerikane mund të lehtësohen realisht. Po ashtu, nuk është sqaruar nëse bëhet fjalë për kategori të caktuara sanksionesh apo për masa të veçanta, dhe as për masën e lehtësimit që mund të lidhet me lirimin e personave të përfshirë në lista.
Lehtësim sanksionesh vetëm pas lirimit të të burgosurve politikë
Gjithsesi, sipas asaj që raportohet, iniciativa është ende në fazat fillestare. Kjo nënkupton se procesi nuk ka hyrë në një fazë finale vendimmarrëse, por mund të përdoret si mjet për të avancuar negociatat mes Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë. Në këtë logjikë, ideja synon të krijojë një hapësirë bashkëpunimi, ku një çështje humanitare, si lirimi i të burgosurve politikë, të lidhet me një rishikim të pjesshëm të sanksioneve.
Administrata Trump, po ashtu, është shfaqur e interesuar për diskutime që mund të përfshijnë sektorë të lidhur me energjinë dhe burime natyrore. Në këtë kuadër përmenden nafta ruse, karburantet, mineralet e rralla dhe forma të tjera të burimeve natyrore. Këto elemente, sipas trajtimeve të deritanishme, do të mund të shërbenin si pjesë e një pakete më të gjerë, ku negociatat nuk do të kufizoheshin vetëm tek lirimet, por edhe tek aspekte ekonomike e tregtare.
Ndërkaq, Ukraina ka kundërshtuar çdo lehtësim të sanksioneve pa garanci se lufta do të përfundojë. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka deklaruar se do të përpiqet t’i bllokojë marrëveshje të tilla derisa të përfundojnë armiqësitë. Kundërshtimi i Ukrainës lidhet me shqetësimin se shkëmbime të tilla mund të mos çojnë domosdoshmërisht në një ndalim të luftës, por të përdoren si element presioni apo si instrument negociues.
Kritikët e nismës paralajmërojnë se shkëmbimi i të burgosurve politikë me lëshime në fushën e sanksioneve mund t’u japë autoriteteve ruse dhe bjelloruse një nxitje për të arrestuar persona të rinj. Sipas kësaj kritike, këta persona do të mund të përdoren më pas në negociatat me Perëndimin, duke e kthyer çështjen e lirimeve në një proces të përsëritshëm e të kontrolluar nga palët që mbajnë nën arrestim.
Botuar fillimisht në Telegrafi