Rriten frikërat se tensionet në Lindjen e Mesme mund të çojnë në rikthimin e një konflikti të hapur, ndërsa presidenti amerikan Donald Trump pritet të mbajë të martën një mbledhje urgjente me ekipin e sigurisë kombëtare. Ngjarja vjen në një moment kur SHBA-ja është duke e vlerësuar me kujdes zhvillimet rreth programit bërthamor iranian dhe sinjalet që tregojnë rrezik në rritje në rajon.
Sipas mediave amerikane, në këtë takim do të diskutohen edhe skenarë të mundshëm ushtarakë kundër Iranit. Kjo vjen teksa raportimet flasin për një përshkallëzim të tensioneve, me palët që po mbajnë pozicione më të forta diplomatikisht dhe në terren. Diskutimet në nivel të lartë synojnë të vlerësojnë opsionet në një periudhë kur SHBA-ja kërkon veprim të shpejtë nga Teherani, por pa u shkëputur nga pritshmëria për negociata.
Trump ka rritur presionin ndaj Teheranit gjatë fundjavës. Ai ka paralajmëruar se “koha po mbaron” për Iranin dhe ka theksuar se vendi duhet të veprojë shpejt për të arritur një marrëveshje. Në të njëjtën linjë, presidenti amerikan ka thënë se nëse Irani nuk paraqet një propozim më të mirë për negociata, mund të përballet me “goditje shumë më të ashpra”. Në qendër të përplasjes mbetet programi bërthamor iranian dhe dyshimet e SHBA-së se mund të ketë zhvillim të armëve bërthamore.
Në përgatitje të veprimeve dhe vendimmarrjes, Trump zhvilloi edhe kontakte në nivele të larta. Të dielën, ai zhvilloi një bisedë telefonike me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu për zhvillimet lidhur me Iranin. Një ditë më parë, presidenti kishte mbledhur edhe ekipin e sigurisë kombëtare në klubin e tij të golfit në Virginia, duke treguar se situata po trajtohet si prioritet i menjëhershëm.
Sulmi në Barakah i shton urgjencën për Iranin
Situata u tensionua më shumë pas sulmit me dronë pranë centralit bërthamor Barakah në Emiratet e Bashkuara Arabe. Autoritetet e vendit njoftuan se tre dronë hynë në hapësirën ajrore të Emirateve. Dy prej tyre u rrëzuan nga mbrojtja ajrore, ndërsa një tjetër goditi një gjenerator elektrik pranë centralit. Ngjarja u shoqërua me zjarr, çka e rriti edhe më tej vëmendjen ndaj rrezikut në infrastrukturën kritike të rajonit.
Emiratet nuk e akuzuan drejtpërdrejt Iranin, por zyrtarë të lartë thanë se sulmi përbën një “përshkallëzim të rrezikshëm” dhe një kërcënim serioz për sigurinë në rajon. Në këtë kontekst, paralelisht me veprimet e SHBA-së dhe presionin e shtuar ndaj Teheranit, po vazhdojnë edhe përpjekjet për të ulur tensionet. Pakistani dhe Katari janë duke shtuar përpjekjet diplomatike për të ndërmjetësuar mes SHBA-së dhe Iranit, me synimin për të shmangur rikthimin e luftës.
Ndërkohë, Katari ka bërë thirrje Iranit të mos përdorë Ngushticën e Hormuzit si “kartë negociuese”. Autoritetet në Doha kanë paralajmëruar se mbyllja e Ngushticës do ta përkeqësonte krizën në rajon. Në paralel, në një tjetër dinamikë rajonale, tensionet ndërmjet aktorëve të ndryshëm po ndikojnë në klimën e përgjithshme të sigurisë, duke e bërë më të vështirë për palët që të arrijnë marrëveshje të shpejta.
Në mbledhjen urgjente që pritet të mbahet të martën, pritet të marrin pjesë emra të lartë të institucioneve amerikane. Në takim do të jenë zëvendëspresidenti J.D. Vance, sekretari i shtetit Marco Rubio, drejtori i CIA-s John Ratcliffe dhe zyrtarë të tjerë të lartë amerikanë. Kjo tregon se vendimmarrja po përqendrohet në vlerësimin e rrezikut, të zhvillimeve të fundit në terren dhe të rrugëve të mundshme për të parandaluar përshkallëzimin e mëtejshëm. Ndërsa presioni ndaj Iranit po rritet, skenarët që do të diskutohen pritet të përcaktojnë hapat e ardhshëm të SHBA-së.
Botuar fillimisht në Bota Sot
