Tre vite pas zjarrit në Institutin e Mjekësisë Ligjore (IML) në vitin 2023, rreth 300 raste ende nuk kanë marrë përgjigjet përfundimtare në pjesën e toksikologjisë. Zjarri kishte dëmtuar laboratorët kryesorë dhe, si pasojë, puna në këto njësi u bllokua për një periudhë të gjatë, duke lënë lëndë hetimore pa u mbyllur. Ndërkohë, rinovimet në institucion janë drejt përfundimit, ndërsa hapësirat e nevojshme pritet të funksionalizohen nga java e ardhshme.
Proceset e ekspertizës në Mjekësinë Ligjore varen nga kapacitetet laboratorike dhe nga aftësia për të kryer analizat brenda afateve. Në rastet kur rezultatet toksikologjike nuk janë gati, drejtësia përballet me vonesa në procedurat gjyqësore. Kjo është arsyeja pse ekspertizat që janë pezulluar për shkak të dëmtimeve nga zjarri vazhdojnë të kërkojnë përfundim, veçanërisht në segmentin ku nevojiten analizat e mostrave për toksikologji.
Ndërsa sot instituti ndodhet në fazën kur sistemet dhe hapësirat e brendshme po rikthehen në punë, puna për rastet e përfunduara në autopsi ka ecur me ritëm. Agron Thaqi, drejtor në detyrë i IML-së, ka sqaruar se nga periudha korrik 2023 deri në korrik 2026 janë rreth 1500 raste të përfunduara, të cilat janë mbyllur në aspektin e autopsive. Megjithatë, një grup tjetër lëndësh ka mbetur pezull për shkak të mungesës së kapacitetit laboratorik për toksikologji.
Rreth 300 raste në pritje të toksikologjisë, laboratori pritet të vihet në funksion javën e ardhshme
Thaqi ka theksuar se, paralelisht me rastet e kryera, ekzistojnë afërsisht 300 raste që presin rezultatet e toksikologjisë. Sipas tij, shpresa është që këto rezultate të vihen në dispozicion sapo laboratorët të operojnë normalisht, pas shërbimit dhe kalibrimit të pajisjeve. Kjo fazë lidhet drejtpërdrejt me rikthimin e funksionalitetit të aparaturës, e cila ishte prekur nga zjarri i vitit 2023 dhe bllokoi punën në laboratorin kryesor.
Numri i rasteve që është dashur të dërgohet jashtë vendit është gjithashtu pjesë e historisë së zvarritjes. Agron Thaqi ka njoftuar se në këtë kontekst janë dërguar jashtë rreth dhjetë raste për ekzaminim. Ai ka sqaruar se dërgimi i mostrave jashtë vendit është kompetencë e Prokurorisë, ndërsa IML-ja ka marrëveshje me institucione të ndryshme rajonale dhe evropiane. Sipas Thaqit, roli i IML-së në këto raste lidhet me organizimin dhe komunikimin e punës, në mënyrë që procedurat të zhvillohen sipas kërkesave të lëndëve që po trajtohen.
Vonesat në marrjen e rezultateve toksikologjike nuk prekin vetëm fazën e ekspertizës. Ato shtrihen edhe tek puna e institucioneve të drejtësisë, që duhet të presin dokumentet për të ecur me rastet. Gëzim Shala, studiues në IKL, ka vënë në pah se kur IML-ja përballet me dëmtime dhe nuk ka kapacitet për të kryer analizat, kjo krijon pengesa për gjykatat dhe për punën e përgjithshme të drejtësisë. Ai ka theksuar se, duke qenë se IML-ja është nën ombrellën e Ministrisë së Drejtësisë, dështimi për ta fuqizuar institucionin me kapacitete, pajisje dhe aftësi teknike ndikon në mënyrë të drejtpërdrejtë në realizimin e punëve të domosdoshme për proceset gjyqësore.
Edhe avokati Ardian Bajraktari ka theksuar se ndikimi i vonesave reflektohet edhe në anën financiare të institucioneve. Sipas tij, çdo ekspertizë e tillë sjell kosto dhe, kur procedurat zgjaten, shfaqen edhe efektet buxhetore që lidhen me realizimin e analizave. Ai ka kërkuar që Ministria e Drejtësisë të bëjë funksionale laboratorët sa më shpejt që të jetë e mundur, në mënyrë që rastet të mos mbeten të bllokuara dhe të rifillojë puna me ritëm normal.
Në anën praktike, puna e IML-së pritet të rikthehet në mënyrë më të plotë sapo të përfundojë faza e fundit e rinovimeve. Sipas njoftimeve, laboratorët kryesorë, dhoma kryesore e autopsisë dhe arkiva do të jenë operacionale nga java e ardhshme. Përveç hapësirave, instituti ka marrë edhe një sistem të modernizuar të shuarjes së zjarrit, i cili është instaluar pas rinovimeve, duke u synuar që të mos përsëriten pengesa të tilla në të ardhmen. Por, pavarësisht rindërtimit, zjarri i vitit 2023 kishte bllokuar punën në laboratorin kryesor, duke lënë rreth 300 raste të pa përmbyllura deri në momentin aktual.
Botuar fillimisht në Telegrafi
