Agjencia Shtetërore e Arkivave të Kosovës po i nënshtrohet një transformimi rrënjësor në objektin qendror në Prishtinë. Projekti është futur në fazën e tij të tretë dhe finale, ku parashihen ndërhyrje tërësore nga themelet deri te kulmi, me qëllim që të përmirësohen kushtet teknike dhe klimatike për ruajtjen e dokumenteve me vlerë kombëtare.
Investimi kapital kap vlerën e mbi 1.3 milionë eurove dhe synon të zgjidhë një problem të kahershëm: kushtet jo të përshtatshme që kanë ndikuar te ruajtja e materialit arkivor. Projekti është konceptuar si trajtim gjithëpërfshirës i objektit, duke përfshirë ndryshime të strukturave dhe sistemeve, në mënyrë që depot e arkivit të mund të plotësojnë standardet më të larta ndërkombëtare për ruajtjen e dokumenteve.
Në këtë fazë, vlera e punimeve është specifikuar në detaje nga institucionet përgjegjëse. Bislim Bislimi, sekretar i Përgjithshëm në MKRS, ka theksuar se “Ky projekt që po e zbatojmë në fazën e tretë është në vlerë 1 milion e 333 mijë euro. Përfshin trajtimin e tërësishëm nga kulmi deri te themelet, ndryshimin e të gjitha sistemeve, nga ndriçimi, klimatizimi dhe të tjera, që garantojnë ruajtje të plotë për materialin”.
Investimi në Arkivat e Kosovës synon ruajtje me standarde ndërkombëtare
Ndërhyrjet nuk lidhen vetëm me pamjen e ndërtesës, por prekin drejtpërdrejt elementet që ndikojnë në ruajtjen afatgjatë të dokumenteve. Sipas planit të projektit, sistemet e reja të ndërtimit do të ndihmojnë në zgjidhjen e problemit të lagështisë dhe rregullimin e temperaturave, duke i përafruar depot me standardet e arkivave botërore. Kjo është një nga arsyet kryesore pse ndërhyrja është planifikuar të jetë e plotë: të sigurohet kontroll më i mirë i kushteve mjedisore brenda objekteve ku ruhen dokumentet me vlerë historike dhe institucionale.
Paralelisht me punimet në Prishtinë, Agjencia Shtetërore e Arkivave të Kosovës ka paralajmëruar edhe veprime të tjera në nivel ndërkomunal. Në Gjilan dhe Mitrovicë po ndërtohen objekte të reja të arkivave ndërkomunale, ndërsa në Prizren po zgjerohen kapacitetet ekzistuese. Këto hapa janë pjesë e planifikimit më të gjerë për të përmirësuar infrastrukturën e arkivimit në më shumë komuna, jo vetëm në kryeqytet.
Përveç komponentit të ndërtimit dhe modernizimit të objekteve, projekti shoqërohet edhe me përparim në digjitalizimin e dokumenteve. Drejtuesit e institucionit thonë se investimet po ndodhin në një kohë kur po shënohet progres i madh në kalimin e të dhënave në format digjital. Bislimi ka dhënë një pasqyrë të numrave: “Një komponent shumë me rëndësi i investimeve është digjitalizimi, ku tashmë ne kemi tejkaluar numrin prej 9 milionë dokumenteve të digjitalizuara, ndërsa në vitin 2024 e kemi pasur vetëm një milion”. Kjo tregon rritje të konsiderueshme të volumit të punës në digjitalizim gjatë periudhës së fundit.
Me përfundimin e plotë të fazës së ndërtimit brenda pak vitesh, Kosova pritet të përmbushë nevojat për hapësira fizike dhe teknike për ruajtjen e sigurt të trashëgimisë dokumentare. Projekti synon që arkivat të kenë kushte të qëndrueshme dhe të kontrolluara, duke garantuar ruajtje më të mirë të materialeve dhe duke i hapur rrugë standardizimit të praktikave në fushën e arkivimit, si për dokumentet që ruhen fizikisht, ashtu edhe për ato që po digjitalizohen në shkallë të gjerë.
Botuar fillimisht në Bota Sot