Një muaj më parë, një kërkesë më erdhi nga persona që kishin organizuar një vizitë në Tiranë: të bëhesha guidë për një grup prej njëzet studentësh norvegjezë, të shoqëruar nga pedagogët e tyre. E pranova jo vetëm sepse puna do të paguhej, por mbi të gjitha sepse guidën e kam bërë edhe më parë dhe e bëj me kënaqësi, qoftë kur ka pagesë, qoftë kur vjen rast pas rasti. Mendoj se nëpërmjet guidës mund të promovohet vendi, mikpritja dhe bukuritë e tij përtej kufijve.
Para se të vinte dita e vizitës, me ndjenjë përgjegjësie më duhej të përgatitesha siç duhet. Për këtë arsye, lexova, u informova dhe u kulturova edhe pak më shumë rreth Tiranës, që bisedat dhe shpjegimet të mos ishin thjesht të zakonshme, por të sakta dhe të kuptueshme edhe për audienca të huaja. Përgatitja nuk kishte të bënte vetëm me rrugët që do t’i tregonim, por edhe me kontekstin e vendeve që do të vizitoheshin dhe me mënyrën se si t’i paraqisnim ato.
Kur erdhi dita, grupi me studentët norvegjezë mbërriti i shoqëruar nga pedagogët. Atmosfera ishte e qetë dhe kurioze; studentët i shihnin gjërat nga afër dhe mbanin vëmendje te çdo detaj. Roli i guidës në këto raste është i qartë: jo vetëm të çosh njerëzit nga një pikë në tjetrën, por të krijosh një lidhje mes tyre dhe vendit. Ndërsa i shoqëroja nëpër Tiranë, synimi im ishte që përmes historive dhe shpjegimeve të kuptonin më mirë qytetin, ritmin e tij dhe mënyrën si ulet mbi kohën.
Tirana, mikpritje dhe histori që u shkojnë mysafirëve
Gjatë itinerarit, grupi u ndal në momente të ndryshme të qytetit, duke marrë përshtypje jo vetëm për pamjet, por edhe për thelbin e asaj që Tiranën e bën unike. Këtu u krijua një dinamikë e mirë mes studentëve dhe pedagogëve: ata bënin pyetje, diskutonin mes tyre dhe prisnin përgjigje të qarta. Për një guidë, këto reaksione janë të vlefshme, sepse të detyrojnë të jesh i saktë dhe i organizuar, por edhe të jepet një shpjegim i thjeshtë, që të mos ngatërrohet me terma të ndërlikuar.
Edhe pse studentët vinin nga Norvegjia, interesimi për Tiranën nuk ishte i kufizuar tek “turizmi” si spektakël i thjeshtë. Ata donin të kuptonin më shumë: si funksionon qyteti, si kanë ndryshuar gjërat me kalimin e viteve, çfarë roli kanë pasur hapësirat publike dhe si transmetohet kultura në vende të dukshme. Në shumë raste, pyetjet e tyre çuan në biseda më të gjata, ku u vu re se kur njerëzit janë të përgatitur dhe kur guida e mban vëmendjen te detajet, vizita kthehet në një përvojë më domethënëse.
Rruga e guidës nuk është vetëm ecje dhe ndalesa; është edhe mënyra si e ndërton tregimin. Një nga gjërat që unë përpiqem të përcjell është se Tiranën nuk duhet parë vetëm si një pikë në hartë, por si një qytet me identitet, me tradita dhe me një energji të vetën. Për këtë arsye, e kam parë gjithmonë me vlerë të flasësh jo vetëm për pamjet që fotografohen, por edhe për atë që fshihet pas tyre. Në fund të vizitës, grupi u largua me përshtypje të krijuara, ku mikpritja dhe kurioziteti u shkrinë në një përvojë të përbashkët.
Edhe pse ky organizim ishte i planifikuar për një grup studentësh norvegjezë të shoqëruar nga pedagogët e tyre, mesazhi që mbetet është i njëjtë: promovimi i vendit mund të nisë nga marrëdhëniet konkrete, nga mënyra si e pret një mysafir dhe nga aftësia për ta shoqëruar atë drejt kuptimit të vendit që po viziton. Në këtë vizitë, përgatitja paraprake, kujdesi për informacionin dhe vëmendja ndaj interesit të të rinjve ishin elementët që e bënë ecjen nëpër Tiranë më të lehtë, më të kuptueshme dhe më të afërt.
Botuar fillimisht në Albeu
