Hashim Thaçi, ish-president i Kosovës, ka folur për zhvillimet e vitit 2004 dhe tensionet që shoqëruan atë periudhë, sidomos në veri të vendit. Në rrëfimin e tij, Thaçi ka theksuar se ishte parandaluar një përshkallëzim i mundshëm i situatës me Serbinë, ndërsa incidentet ndëretnike po eskalonin në Kosovë.
Rrëfimi i Thaçit vjen si pjesë e intervistës së tij të fundit në Debat Plus me Ermal Pandurin. Intervista është publikuar para 16 shtatorit, datë kur pritet të shpallet aktgjykimi në procesin ndaj Thaçit dhe ish-krerëve të tjerë të UÇK-së në Hagë. Në atë bisedë, Thaçi ka rrëfyer hap pas hapi se si e ka përjetuar ditën kur filluan trazirat e marsit 2004 dhe si ndryshoi menjëherë situata politike dhe e sigurisë.
Thaçi ka thënë se në mars të vitit 2004, kur shpërthyen trazirat ndëretnike në Kosovë, ai ndodhej për vizitë zyrtare në Shtetet e Bashkuara. Sipas tij, pas përfundimit të vizitës, ai u kthye në Kosovë me aeroplanin e parë nga Uashingtoni, përmes Vjenës. Menjëherë pas kthimit, ai shkoi në lagjen Veternik në Prishtinë, ku ishte mbledhur një numër i madh protestuesish.
“Ju bashkëngjita mesazheve për qetësi dhe kthimin e njerëzve në shtëpitë e tyre”, ka thënë Thaçi. Ai ka vlerësuar se trazirat e marsit 2004 i shkaktuan dëm të madh Kosovës dhe ka theksuar se KFOR-i dhe UNMIK-u u gjendën përballë një situate të rëndë. Thaçi është shprehur se KFOR-i pothuajse ishte dorëzuar përballë protestuesve dhe se UNMIK-u, sipas tij, ishte defunksionalizuar.
Në këtë kontekst, Thaçi ka shtuar se ajo që Beogradi “mundohej t’ia atribuonte” Kosovës për vite me radhë, në atë kohë po vetëidentifikoheshin zhvillimet në terren. Ai ka thënë se “asgjë më e keqe nuk mund t’i ndodhte Kosovës”, duke iu referuar përplasjes së tensioneve dhe mënyrës si po zhvillohej situata.
Paralajmërimi i lëvizjes së ushtrisë: NATO ndaloi përshkallëzimin
Një element kyç në rrëfimin e Thaçit është paralajmërimi për lëvizjen e ushtrisë serbe. Thaçi ka rrëfyer se, në mbrëmjen e asaj dite, liderët vendorë u takuan me drejtuesit e UNMIK-ut, KFOR-it dhe disa ambasadorë të vendeve perëndimore. Sipas tij, gjatë takimit iu dha një paralajmërim se ushtria serbe ishte mobilizuar dhe po lëvizte në drejtim të Kosovës. “Informacionet tona po tregojnë se Ushtria serbe është mobilizuar dhe ka filluar të lëvizë në drejtim të Kosovës”, ka qenë mesazhi që Thaçi thotë se iu dha nga partnerët ndërkombëtarë.
Ai ka deklaruar se autoritetet ndërkombëtare vazhdonin kontaktet me Beogradin, ndërsa paralelisht raportohej edhe për fluturime të aeroplanëve MIG pranë hapësirës ajrore të Kosovës. Megjithatë, sipas Thaçit, Beogradi u ndal pas një paralajmërimi të qartë nga komuniteti ndërkombëtar. Thaçi ka rrëfyer se paralajmërimi ishte i prerë: “Nëse i afroheni Kosovës, do të jeni në konflikt me NATO-n” dhe, sipas tij, kjo mjaftoi që Serbia të kthehej mbrapsht.
Thaçi ka përmendur edhe rolin e diplomacisë gjatë asaj periudhe. Ai ka folur për vizitën e atëhershme të Javier Solana, përfaqësuesit të politikës së jashtme të BE-së, në Prishtinë, duke thënë se Solana ishte treguar shumë kritik ndaj liderëve vendorë. Më tej, Thaçi ka thënë se diplomati amerikan Marc Grossman kishte ndihmuar që procesi të merrte një drejtim tjetër.
Botuar fillimisht në Telegrafi