Shqipëria ka miratuar në parim superbuxhetin e shtetit për vitin e ardhshëm prej 10 miliardë eurosh. Në të njëjtën kohë, Kosova ka miratuar buxhetin shtetëror për vitin e ardhshëm, i cili kap shifrën 4.27 miliardë euro. Por kur vëmendja zhvendoset te financimi i sportit, krahasimi mes dy vendeve shfaq diferenca të dukshme, të cilat janë vënë në diskutim përmes një sërë shifrash për buxhetet, tavanet sponsorizuese dhe alokimet për federata e programe.
Sipas të dhënave të përmendura, Shqipëria mban një nivel të caktuar financimi vetëm për sportet për vitin e ardhshëm. Për vitin 2027, sportet Në Shqipëri rezultojnë të planifikuara me 749.7 milionë lekë. Ndërkohë, Kosova për vitin e ardhshëm akordon 70 milionë euro për sportin, duke u vënë përballë një buxheti total prej 4.27 miliardë eurosh. Diferenca e raportuar është e konsiderueshme: nga njëra anë 10 miliardë euro buxhet i përgjithshëm në Shqipëri, dhe nga ana tjetër një paketë financimi për sportin që sipas shifrave të publikuara llogaritet shumë më ulët se në Kosovë.
Shifrat e buxheteve nxjerrin dallime mes sportit në dy vendet
Përtej planifikimeve brenda vendeve, debati shkon edhe te modeli i financimit përmes sponsorizimeve. Në Shqipëri, thuhet se ende pa një ligj konkret për sponsorizimin, është diskutim një tavan sponsorizues prej 20 apo 30 miliardë lekësh, i parashikuar të mbulojë art, kulturë dhe sport së bashku. Nga ana tjetër, në Kosovë përmendet se futbolli ka gjeneruar të ardhura të konsiderueshme nga sponsorizimi: për vitin e kaluar, ekipet e futbollit kanë faturuar mbi 20 milionë euro të ardhura nga sponsorizimi. Kjo krahasohet si një element që mund të ndikojë në qëndrueshmërinë financiare të sportit, sidomos në segmentin e futbollit.
Gjatë diskutimeve për buxhetet e sportit përmenden edhe shembuj të vendeve të tjera. Bullgaria, thuhet, ka regjistruar një shifër rekord të buxhetit të shtetit për sportin për vitin 2027: 107 milionë euro. Serbia, nga ana e saj, përmendet se ka akorduar për vitin tjetër 32 milionë euro vetëm për Federatën e Futbollit. Në të njëjtën linjë, Mali i Zi raportohet se i ka akorduar 7.2 milionë euro Komitetit Olimpik të Malit të Zi për lojërat olimpike. Ndërkohë, në Kosovë përmenden edhe alokime që lidhen me sportin universitar, ku ministria e sporteve ka dhënë 170 milionë lekë publike, me pyetjen që ngrihet rreth mënyrës së përdorimit të këtyre fondeve.
Në Shqipëri, për debatin e shifrave të mëparshme për sportin përmendet edhe çështja e komunikimit publik. Përmendet se kostot e financimit për PR dhe reklamimin në rrjetet sociale për deputetët, gjatë vitit aktual, në total mund të jenë shumë të konsiderueshme, për shkak të postimeve foto-video, reels, tik-tok dhe aktiviteteve të tjera në disa kanale. Në këtë kontekst, sporti përshkruhet si i lënë pas me një buxhet vjetor prej 7 milionë eurosh, sipas mënyrës së raportimit të bërë, duke përmendur se ky shifër nuk përfshin federatën e futbollit. Po kështu, përmenden se ekzistojnë mbi 32 federata me buxhete të palëvizura nga viti i kaluar dhe mbi 15 federata të tjera me projekte financimi më të vogla.
Entuziazmi për ndryshimet e projektbuxhetit, sipas rrëfimit të shifrave, lidhet me miratimin e versionit të propozuar dhe me diskutimet për tavanet. Përmendet që ditën e ndeshjes me Finlandën, kur u miratua versioni i planifikuar, komunikimi shoqërohet me një “gëzim të papërshkrueshëm” në lidhje me një tavan prej 20 miliardë. Më pas, thuhet se deputetët Braçe dhe Balla e ndryshuan në rritje, duke e çuar në 30 miliardë për art, kulturë dhe sport së bashku. Në fund të këtij procesi, përfshirja e sponsorizimit përmendet si një hap pozitiv, por kërkon që të bëhet realisht me rregulla të qarta për destinacionin e fondeve dhe orientimin e subjekteve sponsorizuese dhe përfituese.
Në përfundim të diskutimit, ritheksohet se Kosova merr 70 milionë euro për sportin, ndërsa Federata Serbe e futbollit që do të bashkë-organizojë Europianin me Shqipërinë ka gati 32 milionë euro. Ky krahasim përdoret për të theksuar pritshmërinë që alokimi i fondit të futbollit të shihet përsëri përmes një komunikimi publik. Po ashtu, thuhet se te Shqipëria, teksa tavani sponsorizues është zgjeruar, në ligj “duhet” të përfshihen të gjitha kriteret për ndarjen e këtij tavani mes sportit, artit dhe kulturës, që të shmanget rreziku i një shpërndarjeje jo transparente apo diktime tejet të ngushta përfitimesh. Në këtë mënyrë, shifrat e raportuara për buxhetin e sportit për vitin e ardhshëm përmblidhen si një sinjal se financimi mund të ndryshojë ndjeshëm mes dy vendeve.
Botuar fillimisht në Sport Ekspres
