Kriza politike në Kosovë ka dëmtuar ndjeshëm funksionimin normal të proceseve politike dhe rrezikon ta vështirësojë më tej rrugëtimin e vendit drejt integrimit evropian, thuhet në raportin e miratuar në Komitetin për Punë të Jashtme të Parlamentit Evropian. Sipas dokumentit, viti i kaluar ka qenë i humbur për Kosovën, ndërsa edhe muajt e këtij viti po shihen si kohë që mund të rrezikohet seriozisht, pikërisht për shkak të ngërçit politik.
Raporti paralajmëron se Kosova rrezikon të humbasë fonde të konsiderueshme nga Plani i Rritjes, nëse vendi nuk arrin të përmbushë reformat e nevojshme. Kjo lidhet drejtpërdrejt me aftësinë institucionale për të avancuar agjendën politike dhe për të çuar përpara proceset që priten në kuadër të planifikimeve të Bashkimit Evropian.
Autori i dokumentit, eurodeputeti Riho Terras, thekson se periudha rreth një viti e gjysmë ka qenë e vështirë për Kosovën. Ai vlerëson se ngërçi politik mund të ketë pasoja edhe për të ardhmen e vendit, duke e bërë edhe më të vështirë përmbushjen e hapave të kërkuar në procesin e integrimit.
Terras ka vlerësuar gjithashtu bashkëpunimin brenda komitetit ku është miratuar raporti, duke thënë se bashkëraportuesit kanë qenë konstruktivë dhe se bashkëpunimi ka qenë i mirë. Në të njëjtën linjë, ai ka shprehur urimin që Kosova të dalë nga kriza politike sa më shpejt.
Kriza politike rrezikon fonde dhe reforma kyçe
Raporti mbështetet, mes të tjerash, në aplikimin e Kosovës për statusin e vendit kandidat. Në dokument i bëhet thirrje shteteve anëtare të BE-së që, pa vonesa të panevojshme, të procedojnë me hapat që çojnë drejt dhënies së statusit të kandidatit. Synimi është që Kosova të trajtohet në mënyrë të barabartë dhe të mos mbetet pas në këtë proces krahasuar me vendet e tjera që janë duke ecur në rrugën drejt integrimit.
Dokumenti përfshin edhe një apel për pesë shtete mosnjohëse, që ta njohin Kosovën. Kjo, sipas raportit, do të mundësonte avancimin e saj të barabartë me vendet e tjera kandidate në procesin e integrimit evropian. Në këtë kontekst, vlerësohet se dialogu mbetet pjesë integrale e perspektivës evropiane të Kosovës, çka e lidh zhvillimin e brendshëm me ecurinë e skemave politike që përfshijnë edhe dialogun me palën tjetër.
Në raport përshëndetet vendimi për heqjen e masave ndaj Kosovës. Aty theksohet se ato janë vlerësuar si të pajustifikuara dhe se kanë pasur ndikim negativ në shoqërinë kosovare. Po ashtu, dokumenti thekson përkushtimin e vazhdueshëm të Kosovës ndaj procesit integrues, duke e vendosur theksin te nevoja që vendi të kthehet në ritëm me reformatorët dhe hapat që priten.
Ndërkohë, Kosovës dhe Serbisë u bëhet thirrje të ndërmarrin të gjitha masat e nevojshme për t’i sjellë sa më shpejt para drejtësisë autorët e sulmit terrorist të vitit 2023 në Banjskë. Në këtë kuadër, raporti shpreh keqardhje për faktin se Serbia ende nuk i ka ndjekur penalisht përgjegjësit për këtë sulm, veçanërisht Milan Radoiçiqin. Kjo pjesë e dokumentit vjen si kujtesë se sfidat e sigurisë dhe llogaridhënia për ngjarjet e rënda mbeten çështje që kërkojnë zbatim të shpejtë të detyrimeve përkatëse.
Dokumenti i miratuar në Komitetin për Punë të Jashtme të Parlamentit Evropian do të votohet gjatë muajve të verës në seancë plenare, ku pritet të marrë formën e Rezolutës së Parlamentit Evropian. Deri atëherë, mesazhet kryesore të raportit mbeten të qarta: kriza politike në Kosovë po pengon funksionimin e proceseve, reformat rrezikojnë të mos përmbushen në kohë dhe kjo mund të sjellë pasoja konkrete, përfshirë rrezikun e humbjes së fondeve nga Plani i Rritjes.
Botuar fillimisht në Gazeta Express