Komunat në Kosovë nuk po arrijnë të mbledhin tatimin në pronë në përputhje me ligjin dhe, si pasojë, një pjesë e konsiderueshme e detyrimeve financiare mbetet e papaguar. Konstatimi është bërë nga Enti Shtetëror i Revizionit, në raportin për punën e komunave gjatë vitit 2025, ku theksohet mungesë e administrimit efikas të taksave dhe detyrimeve nga subjektet që kanë obligime.
Sipas gjetjeve të revizionit, në nivel komunal vazhdon të krijohet një boshllëk në arkëtim. Kjo do të thotë se pagesat që duhet të hyjnë në buxhetet lokale nuk po realizohen siç kërkohet, ndërsa mekanizmat për ndjekjen e obligimeve tatimore nuk po funksionojnë në mënyrën e duhur. Si rezultat, borxhet tatimore ndaj komunave mbeten të pambuluara.
Enti Shtetëror i Revizionit ka ngritur shqetësimin se komunat nuk po i trajtojnë në mënyrë të mjaftueshme proceset e mbledhjes së tatimit dhe detyrimeve financiare. Në vlerësim thuhet se nuk ka përputhje të plotë me kërkesat ligjore dhe se administrimi i taksave dhe detyrimeve nga subjektet nuk është efikas. Kjo çon në zvarritje të arkëtimit dhe në rritje të shumave të pambledhura.
Gjetjet lidhen edhe me praktikat e menaxhimit të të hyrave lokale. Kur administrimi i taksave nuk bëhet në mënyrën e kërkuar, sistemi bëhet më pak i besueshëm për grumbullimin e të ardhurave që i takojnë komunave. Për më tepër, mungesa e një qasjeje më të rregullt ndikon në shtrirjen e detyrimeve financiare që duhet të paguhen në kohë.
Derisa tatimi i pronës nuk arkëtohet, shuma deri në 50 milionë euro mbetet pa u paguar
Në këtë kontekst, raporti vë në pah se shuma e tatimit në pronë që rezulton e papaguar në komuna mund të arrijë deri në 50 milionë euro. Kjo shifër tregon qartë shkallën e problemit dhe lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si komunat po i menaxhojnë proceset e vjeljes së tatimeve. Në vend që të mbyllen obligimet, një pjesë e tyre mbetet ende pa u arkëtuar, duke krijuar barrë financiare për buxhetet lokale.
Enti Shtetëror i Revizionit e ka formuluar këtë si një konstatim për punën e komunave gjatë vitit 2025, duke theksuar se komuna nuk po kryejnë arkëtim në përputhje me ligjin. Në vlerësim përmendet edhe dështimi për të siguruar administrim efikas të taksave dhe detyrimeve financiare nga subjektet. Kjo është arsyeja pse shumat e papaguara vazhdojnë të qëndrojnë të grumbulluara.
Përveç ndikimit në të ardhurat, mungesa e arkëtimit sipas standardeve ligjore sjell edhe sfida administrative për komunat. Kur proceset e tatimeve nuk kontrollohen e nuk menaxhohen si duhet, rrezikohet që detyrimet të zvarriten, ndërsa qytetarët dhe bizneset që kanë obligime tatimore nuk trajtohen në mënyrë uniforme. Gjetjet e revizionit i vendosin komunat përballë nevojës për përmirësim në planifikim, monitorim dhe menaxhim të arkëtimit.
Ndërkohë, fakti që shuma e papaguar llogaritet deri në 50 milionë euro e bën çështjen një nga shqetësimet më të mëdha për financat lokale. Konstatimet për vitin 2025 tregojnë se derisa tatimi në pronë të mos arkëtohet në mënyrë të rregullt dhe në përputhje me ligjin, buxhetet lokale do të vazhdojnë të preken nga mungesa e të ardhurave që u takojnë komunave.
Botuar fillimisht në Albeu
