Bashkimi Evropian ka nisur një paketë të re masash për të kufizuar ndikimin e platformave të tregtisë online si Shein, Temu dhe AliExpress. Sipas vendimit të miratuar, nga tani e tutje do të vendoset një tarifë prej 3 eurosh për importet me vlerë të ulët që hyjnë në BE dhe që deri më tani shkonin pa doganë. Kjo reformë synon të mbyllë një hendek rregullator që, sipas institucioneve evropiane, u ka dhënë avantazh në mënyrë të padrejtë operatorëve të e-commerce.
Masat e reja hyjnë në fuqi të mërkurën, më 1 korrik 2026. Praktikisht, tarifa do të aplikohet për çdo klasifikim doganor brenda një dërgese. Kjo do të thotë se mënyra si do të trajtohet doganimi i paketës në sistem do të ndikojë drejtpërdrejt në shumën që do të paguhet. Në rast se një pako përmban tre lloje të ndryshme produktesh, tarifimi mund të shkojë deri në 9 euro. Ndërkohë, një dërgesë me produkte të njëjta—si veshje apo lodra—do të kushtojë 3 euro.
Vendimi godet veçanërisht platformat kineze të tregtisë elektronike, të cilat kanë përfituar për vite nga përjashtimet doganore për të ofruar çmime shumë të ulëta në tregun evropian. Ky mekanizëm ka shërbyer, sipas argumentit zyrtar, për të nxitur rritje të shpejtë të shitjeve dhe, paralelisht, për të krijuar ankesa nga bizneset lokale dhe politikëbërësit. Me çmimet që shpesh ishin të paekuivalueshme me kostot e tregut evropian, kompanitë vendase kanë pretenduar se nuk po konkurrojnë në kushte të barabarta.
Institucionet e BE-së kanë publikuar edhe shifra që tregojnë zgjerimin e përdorimit të këtij përjashtimi. Numri i pakove të e-commerce që hyjnë në bllok nën këtë përjashtim është rritur ndjeshëm: nga 1.4 miliardë në vitin 2022 në 5.8 miliardë në vitin 2025. Kjo rritje, e lidhur me volumet e larta dhe dërgesat me vlerë të ulët, ka bërë që doganimi i këtyre dërgesave të kthehet në një çështje më të rëndësishme për politikën tregtare dhe përbalancimin e konkurrencës në tregun e BE-së.
Tarifa 3 euro shtrëngon importet e vogla në BE
Ligjvënësi evropian Dirk Gotink ka deklaruar se rregullat e mëparshme i përkisnin një kohe tjetër tregtare dhe se janë tejkaluar nga zhvillimi i tregtisë online, veçanërisht nga flukset që vijnë nga Kina. Sipas tij, përjashtimi doganor “është keqpërdorur në shkallë industriale” për të krijuar avantazh konkurrues ndaj bizneseve evropiane. Në këtë mënyrë, ndryshimi i tarifimit shihet si një përpjekje për të rikthyer barazinë në treg, duke ulur efektin e përjashtimeve që kanë shërbyer si nxitës i çmimeve të ulëta.
Ekspertët kanë paralajmëruar se masa e re mund të ndikojë edhe në tregtinë globale ajrore. Arsyeja lidhet me faktin se për dërgesat e shumta që përfshihen në e-commerce, çdo ndryshim në tarifim dhe doganim mund të ketë efekte zinxhir për mënyrën e transportit dhe për kostot operacionale. Ndërkohë, pritet që të ketë edhe reagime të mundshme në tregun e çmimeve për konsumatorët, pasi platformave mund t’u duhet të përballojnë kosto shtesë dhe një pjesë e tyre mund të reflektohet te blerësit.
Platforma të ndryshme kanë dhënë sinjale mbi mënyrën se si do ta komunikojnë tarifën. AliExpressi ka njoftuar se çmimet do të shoqërohen me etiketën “përfshin doganat dhe TVSH-në”, ndërsa Amazoni tha se shumica e dërgesave të tij në BE tashmë realizohen nga magazinat brenda bllokut për të shmangur kostot shtesë. Këto qëndrime tregojnë se operatorët po përgatisin strategji për të menaxhuar ndryshimin e rregullave nga 1 korriku 2026.
Tarifa prej 3 eurosh është përcaktuar si masë e përkohshme. Ajo pritet të zëvendësohet me taksa të reja sipas kategorive të produkteve nga korriku i vitit 2028, kur pritet të fillojë funksionimi i Autoritetit të ri Doganor të BE-së. Deri atëherë, ndryshimi i tarifimit do të jetë një hap i drejtpërdrejtë në reduktimin e përjashtimeve për importet me vlerë të ulët, duke synuar të ndikojë në mënyrën si shiten dhe importohen mallrat përmes platformave të e-commerce në tregun evropian.
Botuar fillimisht në Koha.net