Irlanda pritet të nisë një proces konkret për të shqyrtuar mundësinë e bashkimit me Irlandën e Veriut, e cila aktualisht është pjesë e Mbretërisë së Bashkuar. Lajmi u bë i ditur nga kryeministri irlandez, Micheal Martin, i cili njoftoi se vendi do të krijojë një organ qeveritar të posaçëm për herë të parë, me mandat për të analizuar skenarët e mundshëm dhe përgatitjet që lidhen me këtë çështje kushtetuese.
Sipas njoftimit, organi i ri do të ketë në fokus shqyrtimin e modeleve të ndryshme dhe sfidave që shfaqen në rastet e mundshme për të ardhmen e ishullit të Irlandës. Një nga skenarët që do të analizohet është ai ku Irlanda e Veriut mund të mbetet brenda Mbretërisë së Bashkuar. Por në tryezë do të jetë edhe mundësia tjetër: që Irlanda e Veriut të ruajë autonominë e saj edhe në një kuadër të një Irlande të bashkuar.
Kryeministri Martin e paraqiti këtë hap si zgjerim të një ideje që kishte ngritur më herët, gjatë një fjalimi në fillim të kësaj jave. Ai bëri thirrje për një qasje të re, duke theksuar nevojën që të ketë një bazë të pavarur dhe të paanshme të njohurive, mbi të cilën të zhvillohet një debat serioz për fatin kushtetues të ishullit.
Martin u ndal edhe te shqetësimi që i është krijuar që nga dalja e Mbretërisë së Bashkuar nga Bashkimi Evropian (BREXIT). Ai tha se presioni për mbajtjen e një referendumi për bashkimin e Irlandës nuk po zhvillohet në mënyrë neutrale, por është i njëanshëm dhe i orientuar drejt promovimit të një qëndrimi të caktuar. Në këtë kuadër, krijimi i organit të ri shihet si një mënyrë për të strukturuar diskutimin dhe për të analizuar opsionet me informacion të mbledhur.
Organi i ri do të shqyrtojë skenarët për bashkimin, përfshirë edhe autonominë
Kryeministri irlandez paralajmëroi se propozimet për hapat e para konkrete do t’i paraqiten qeverisë deri në fund të këtij viti. Kjo do të thotë se procesi i nisur nga qeveria do të kalojë në një fazë ku vendimmarrja do të shoqërohet me elementë praktike, ndërsa organi i posaçëm pritet të përgatisë analizat për skenarët e ndryshme.
Lëvizja e Martin për krijimin e strukturës së re vjen si një hap i radhës në drejtim të trajtimit të bashkimit të mundshëm. Sipas Reutersit, kjo konsiderohet si lëvizja e fundit graduale e partive kryesore në pushtet në Irlandë drejt shqyrtimit të mënyrës se si mund të duket një Irlandë e bashkuar. Me fjalë të tjera, qasja po zhvendoset nga diskutimet politike në një punë më të organizuar, me analiza të planifikuara për skenarët që lidhen me të ardhmen e ishullit.
Ndërkohë, partneri i koalicionit qeverisës i Martin, partia Fine Gael, pritet të prezantojë javën e ardhshme një plan për një ishull të bashkuar. Plani do të bëhet publik gjatë konferencës vjetore të partisë. Kjo tregon se brenda koalicionit qeverisës po paralelisht po përgatiten elementë të ndryshëm për diskutimet e ardhshme politike dhe kushtetuese.
Në prapavijë qëndron Marrëveshja e të Premtes së Mirë e vitit 1998. Dokumenti parashikon se qeveria britanike është e detyruar të organizojë referendum për bashkimin e Irlandës nëse vlerëson se ekziston mundësia që një shumicë e votuesve në Irlandën e Veriut ta mbështesë një gjë të tillë. Ky parashikim mbetet një element kyç në mënyrën se si mund të ecë përpara çdo hap i lidhur me referendumin në të ardhmen.
Botuar fillimisht në Telegrafi