Gjykata Supreme ka ndryshuar vendimin në një rast të vrasjes, duke ulur dënimin nga burgim i përjetshëm në 30 vjet burg. Vendimi ka hapur debat publik, pasi vjen vetëm katër muaj pasi e njëjta gjykatë kishte vërtetuar dënimin me burgim të përjetshëm për Dardan Krivaqen, i dënuar për vrasjen e të dashurës së tij.
Në rastin e ri, personi i dënuar është Edmond Lajçi. Ai ishte dënuar fillimisht me burgim të përjetshëm nga shkalla e parë, për vrasjen e bashkëshortes së tij. Megjithatë, pas shqyrtimit nga Gjykata Supreme, ky dënim është ulur përfundimisht në 30 vjet burg.
Vendimi i Gjykatës Supreme e ka arsyetuar uljen e dënimit përmes çështjeve ligjore lidhur me zbatimin e nenit 41 të Kodit Penal. Në arsyetimin e publikuar, bëhet e qartë se gjykatat e shkallës së parë dhe të dytë, sipas Supreme, nuk e kanë zbatuar drejt këtë dispozitë kur kanë vendosur për dënimin më të rëndë, atë me burgim të përjetshëm.
Gjykata Supreme ka vlerësuar se një pjesë e rrethanave që ishin konsideruar si veçanërisht rënduese nuk kanë gjetur mbështetje në prova. Në të njëjtën kohë, gjykata ka theksuar se disa prej rrethanave të tjera përbëjnë elemente të vetë veprës penale dhe, për këtë arsye, nuk mund të përdoren për të justifikuar një dënim më të rëndë sesa ai që parashikon proporcionaliteti me rrethanat konkrete. “Gjykata Supreme ka theksuar se burgimi i përjetshëm mund të shqiptohet vetëm në raste kur ekzistojnë rrethana veçanërisht rënduese që e dallojnë qartë rastin konkret nga rastet e zakonshme të së njëjtës vepër penale”, thuhet në arsyetim, duke nënvizuar se një dënim më i butë nuk duhet të jetë proporcional me peshën e veprës dhe fajësinë e të kryerit.
Gjykata Supreme: 30 vjet burg, kur standardi për përjetshëm nuk u plotësua
Ndërkaq, në konkluzionin e saj, Supreme vlerëson se ky standard ligjor nuk është plotësuar. Duke u mbështetur në parimin e individualizimit dhe proporcionalitetit të dënimit, si dhe në praktikën e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, gjykata arrin në përfundimin se dënimi prej 30 vjetësh është proporcional me peshën e veprës penale, shkallën e fajësisë dhe rrezikshmërinë e të pandehurit.
Sipas arsyetimit, me këtë dënim mund të realizohet qëllimi i dënimit si në aspektin e parandalimit individual, ashtu edhe në atë të përgjithshëm. Pra, edhe pse dënimi mbetet i rëndë, Gjykata Supreme e konsideron se nuk ka baza ligjore për të mbajtur burgimin e përjetshëm kur rrethanat e caktuara nuk janë mbështetur në prova ose kur ato përkojnë me elemente të veprës që nuk duhet të rëndojnë artificialisht drejtimin e dënimit.
Vendimi është komentuar edhe nga avokati Yll Zekaj. Ai thekson se gjyqtarët duhet të analizojnë me kujdes rastet kur vendosin për burgim të përjetshëm dhe të shmangin çdo ndikim që mund të vijë nga faktorë të jashtëm. Zekaj nënvizon se vendimet duhet të mbështeten vetëm në prova dhe në atë që rezulton nga shkresat e lëndës nga ana e prokurorit.
Avokati Zekaj sqaroi po ashtu çështjen nëse një person mund të mbetet në burg gjatë gjithë jetës kur dënohet me burgim të përjetshëm. Ai tha se, në sistemin që zbatohet në Kosovë, burgimi i përjetshëm nuk nënkupton domosdoshmërisht që i dënuari nuk do të dalë kurrë nga burgu. Sipas tij, legjislacioni penal parasheh mundësinë e rishikimit pas 30 viteve të mbajtjes së dënimit. Kjo, sipas tij, lidhet me mënyrën se si funksionon rregullimi juridik për këtë kategori dënimi.
Burgimi i përjetshëm përshkruhet si dënimi më i lartë në sistemin penal të Kosovës. Sipas të dhënave të përmendura në këtë rast, që nga hyrja në fuqi e Kodit Penal në vitin 2013, ai është shqiptuar në mbi 10 raste. Vendimi i Supreme, i cili e ul dënimin e Lajçit nga burgim i përjetshëm në 30 vjet, rikthen në vëmendje kriteret ligjore për aplikimin e nenit 41 dhe mënyrën se si vlerësohen rrethanat rënduese e prova përpara se të vendoset dënimi maksimal.
Botuar fillimisht në Telegrafi