Presidenti i Hungarisë, Tamás Sulyok, ka deklaruar se nuk do të japë dorëheqjen nga posti i tij. Lajmi vjen pas tensioneve politike që lidhen me një afat të vendosur nga kryeministri Péter Magyar, i cili kishte parashikuar dorëheqjet e kreut të shtetit dhe të disa zyrtarëve të tjerë të lartë publikë.
Sulyok e ka bërë të qartë qëndrimin e tij në një video të publikuar në Facebook. Ai tha se dëshiron të vazhdojë të punojë me qeverinë dhe se do të mbështesë legjislacionin e nevojshëm për të zhbllokuar fondet e Bashkimit Evropian. Në këtë mënyrë, presidenti e lidh kundërshtimin e dorëheqjes me angazhimin për çështje konkrete, që lidhen me ecurinë e fondeve të BE-së.
Përgjigjja e kryeministrit Péter Magyar erdhi përmes po të njëjtit kanal komunikimi, me një postim në Facebook. Magyar tha se Tamás Sulyok “nuk është ngritur kurrë në mbrojtje të të shtypurve, të atyre që janë nën sulm ose në mbrojtje të sundimit të ligjit”. Kryeministri shtoi se, edhe në Ditën e Fëmijëve, presidenti, sipas tij, po mbronte “pagën e tij mujore prej 6.3 milionë forintash” dhe jo një qëndrim për falje ose kërkesë faljeje.
Afati i përcaktuar nga Magyar ka qenë vendimtar në këtë zhvillim. Ai kishte vendosur një kufi kohor deri më 31 maj për dorëheqjen e kreut të shtetit, Tamás Sulyok, si dhe të disa zyrtarëve të tjerë të lartë publikë, përfshirë Prokurorin e Përgjithshëm Gábor Bálint Nagy. Ndërkohë që afrohej fundi i afatit, kryeministri informoi ndjekësit e tij se ai dhe ministri i drejtësisë do të vizitonin presidentin në orën 8 të mëngjesit të hënën.
Afati deri më 31 maj dhe qëndrimi i Sulyok pa dorëheqje
Të dielën, Péter Magyar e rikujtoi afatin që po vinte drejt përfundimit, duke e shoqëruar njoftimin me detaje mbi orarin e takimit. Sipas njoftimit, vizita e planifikuar për të hënën në mëngjes synonte të lidhej me situatën e krijuar dhe me veprimet që qeveria priste të ndërmerreshin brenda kornizës kohore të parashikuar. Ndërkohë, deklarata e Sulyok se nuk do ta dorëzonte postin e shtoi tensionin politik.
Vetë presidenti e përsëriti qëndrimin e tij edhe të dielën, duke thënë se nuk do të jepte dorëheqjen. Ai deklaroi gjithashtu se i është drejtuar Komisionit të Venecias dhe se çështja e tij duhet të trajtohet sipas kushtetutës. Këto deklarata e zhvendosin konfliktin nga një çështje thjesht politike në një linjë që, sipas Sulyok, duhet të përballet në planin kushtetues dhe përmes mekanizmave përkatës.
Në sfond të kësaj përplasjeje qëndron edhe mënyra se si funksionon sistemi institucional i Hungarisë. Presidenti zgjidhet nga parlamenti dhe, në përgjithësi, ka kompetenca kryesisht ceremoniale. Megjithatë, zyra e presidentit luan gjithashtu rol në shqyrtimin kushtetues të legjislacionit. Për këtë arsye, diskutimet rreth dorëheqjes nuk lidhen vetëm me figurën e presidentit, por edhe me mënyrën se si një institucion i tillë ndikon në proceset ligjore dhe kushtetuese.
Presidentët e zgjedhur me shumicën kushtetuese të Fidesz, partisë së Viktor Orbán, janë konsideruar në përgjithësi si mbështetës besnikë të qeverive të Orbán. Në këtë listë përfshihen Pál Schmitt, i cili dha dorëheqjen pas një skandali plagjiature, János Áder, Katalin Novák, e cila dha dorëheqjen për shkak të një rasti të diskutueshëm faljeje, si dhe Tamás Sulyok. Ndërsa më herët, kryeministri Péter Magyar e kishte përshkruar Sulyok si “presidentin kukull” të Viktor Orbán, duke argumentuar se Orbán kërkonte një kryetar shteti, besnikëria kryesore e të cilit do të ishte ndaj Fidesz-it, ndërsa mbrojtja e kushtetutshmërisë dhe unitetit kombëtar vinte në plan të dytë.
Botuar fillimisht në Telegrafi