Një raport i ri paralajmëron se kimikatet e pranishme në produktet plastike të përditshme mund të përbëjnë rrezik për shëndetin e njeriut. Analiza thekson se substanca potencialisht të rrezikshme shfaqen në një gamë të gjerë artikujsh që përdoren çdo ditë, nga ambalazhet e ushqimeve deri te lodrat e fëmijëve, veshjet, produktet e higjienës dhe pajisjet mjekësore.
Sipas të dhënave të publikuara, gati 93% e kimikateve të njohura që përdoren në plastika të zakonshme paraqesin rrezik të lartë për shëndetin e njeriut. Raporti është përgatitur nga Fondacioni për Drejtësinë Mjedisore (EJF), një organizatë mjedisore me bazë në Londër. Përfundimi vjen pas një analize të fokusuar në ndikimet e mundshme biologjike dhe në mënyrën se si niveli i ekspozimit mund të ndikojë në rrezikun e përgjithshëm.
Autore kryesore e raportit është Naima Fenderl. Sipas shpjegimit të dhënë për mënyrën e punës, studiuesit kanë analizuar efektet që këto substanca mund të sjellin në organizëm dhe i kanë krahasuar me nivelet e ekspozimit, për të vlerësuar rrezikun e përgjithshëm. Në raport theksohet se dëmet potenciale përfshijnë kancerin, ndryshimet gjenetike, çrregullimet hormonale, dëmtimin e sistemit riprodhues dhe toksicitetin ndaj organeve.
Nga ana tjetër, analiza tregon se përqindje të larta të kimikateve të konsideruara problematike shfaqen në shumë kategori produktesh. Të dhënat e raportit flasin për rreth 92% të kimikateve në plastikat që bien në kontakt me ushqimin, të cilat konsiderohen me rrezik të lartë. Për lodrat e fëmijëve, raporti citon se rreth 89% e lodrave përmbajnë plastikë të klasifikuar me rrezik të lartë.
Raporti vlerëson rrezikun e kimikateve në produkte të zakonshme plastike
Ndërkohë, të dhënat shtrihen edhe te tekstilet dhe veshjet: rreth 93% e tekstileve dhe veshjeve, sipas analizës, janë prodhuar me kimikate të konsideruara të rrezikshme. Sipas raportit, më shumë se 92% e produkteve të zakonshme shtëpiake—si shishet e ujit, enët e kuzhinës, pajisjet e kopshtarisë dhe artikujt e zyrës—përmbajnë kimikate me rrezik të lartë. Raporti përfshin gjithashtu edhe produkte të higjienës dhe përdorimit mjekësor, ku thuhet se rreth 93% e produkteve plastike në këto kategori përmbajnë substanca të tilla.
Përveç shifrave për përhapjen e kimikateve, raporti ngre edhe një shqetësim tjetër: mungesën e të dhënave shkencore. Nga gjithsej 3,552 kimikate të analizuara, që përdoren në plastikat e zakonshme, rreth 80% nuk kanë të dhëna të mjaftueshme për të përcaktuar qartë toksicitetin ose rrezikun e ekspozimit ndaj tyre. Ky boshllëk, sipas raportit, e bën vlerësimin e saktë të rrezikut më të vështirë dhe rrit pasigurinë për efektet afatgjata.
Raporti ka gjetur edhe kundërshtime nga sektori industrial i kimikateve. Ai është kundërshtuar nga Këshilli amerikan për Kimi, një shoqatë që përfaqëson industrinë e prodhimit të kimikateve në Shtetet e Bashkuara. Në një reagim për CNN-in, Kimberly Wise White, zëvendëspresidente për çështjet rregullatore dhe shkencore në organizatë, tha se analiza duhet parë me kujdes të konsiderueshëm. Ajo argumentoi se raporti nuk përfshin disa burime të rëndësishme të të dhënave, përfshirë databazat e industrisë dhe kuadrot rregullatore të SHBA-së dhe Bashkimit Evropian, duke shtuar se mënyra e përzgjedhjes dhe paraqitjes së të dhënave mund të krijojë një pasqyrë jo të plotë mbi statusin e rrezikut.
Botuar fillimisht në Koha.net