Kefiri, jogurti apo lakra turshi? Ja çfarë thotë shkenca

Ushqimet e fermentuara kanë fituar vëmendje të madhe, sidomos kur flitet për shëndetin e zorrëve dhe imunitetin. Në të përditshmen tonë përmenden shpesh kefiri, jogurti dhe lakra turshi, si produkte që mund të sjellin baktere të dobishme. Megjithatë, ndikimi nuk është i njëjtë për të tre, dhe as fakti që një ushqim është i fermentuar do të thotë automatikisht se vepron si probiotik. Një studim më i kujdesshëm i mënyrës së prodhimit, përbërjes dhe mënyrës si reagon organizmi është vendimtar për të kuptuar dallimet.

Në qendër të kësaj çështjeje qëndron mikrobioma e zorrëve—komuniteti i mikroorganizmave që ndikon në tretje dhe në mënyrën si trupi përballet me faktorë të jashtëm. Sipas Shoqatës Ndërkombëtare Shkencore për Probiotikët dhe Prebiotikët (ISAPP), jo çdo ushqim i fermentuar është probiotik. Probiotikët janë mikroorganizma të gjallë, të cilët, kur konsumohen në sasi të mjaftueshme, ofrojnë përfitime të dokumentuara për shëndetin. Kjo do të thotë se prania e baktereve në një produkt nuk garanton automatikisht efektin e pritshëm në organizëm.

Kur vjen puna te kefiri, ai konsiderohet një nga produktet e fermentuara me shumëllojshmëri të madhe mikroorganizmash. Kefiri përgatitet duke fermentuar qumështin me kultura bakteresh dhe majash, të cilat bashkëveprojnë gjatë procesit. Ndryshe nga jogurti tradicional, që zakonisht përgatitet me dy kultura kryesore bakteriale, kefiri mund të përmbajë dhjetëra lloje mikroorganizmash. Megjithatë, një numër më i lartë mikroorganizmash nuk nënkupton domosdoshmërisht përfitim më të madh shëndetësor, sepse ndikimi varet edhe nga llojet e mikroorganizmave dhe si i toleron individi.

Kefiri, jogurti dhe lakra turshi: jo të gjitha fermentimet janë njësoj

Jogurti, nga ana tjetër, ka avantazhet e veta. Ai ofron proteina dhe kalcium, si dhe elemente të tjera ushqyese. Përveç vlerave ushqyese, kulturat e gjalla që karakterizojnë jogurtin mund të ndihmojnë në tretjen e laktozës te personat që e kanë të vështirë ta tresin. Edhe kefiri edhe jogurti mund të bëhen pjesë e një ushqyerjeje të ekuilibruar, por nuk ka prova të mjaftueshme që njëri prej tyre është gjithmonë më i mirë se tjetri. Kujdesi vlen sidomos pas përdorimit të antibiotikëve, pasi rikthimi i mikrobiomës nuk është domosdoshmërisht i menjëhershëm vetëm me konsum të kefirit.

Lakra turshi, ndërkohë, është një produkt tradicional që vazhdon të jetë në tryezat e përditshme, por interesi i sotëm lidhet edhe me ndikimin e mundshëm në shëndetin e zorrëve. Njëqind gramë lakër turshi përmbajnë afërsisht 20 kalori. Përveç kalorive, kjo perime sjell fibra, vitaminë C dhe vitaminë K. Gjatë fermentimit natyror, zhvillohen baktere të acidit laktik, të cilat ndikojnë si në shijen ashtu edhe në përbërjen e produktit.

Ka një dallim të rëndësishëm mes lakrës turshi të papasterizuar dhe asaj që i është nënshtruar trajtimit termik. Pasterizimi shkatërron mikroorganizmat e gjallë, prandaj produktet e trajtuara në këtë mënyrë nuk ofrojnë të njëjtën përmbajtje bakteresh si lakra e fermentuar dhe e papasterizuar. Kjo nuk do të thotë se lakra e pasterizuar është pa vlera—ajo ruan fibra dhe përbërës të tjerë të krijuar gjatë fermentimit. Por lakra turshi ka edhe një mangësi praktike: përmbajtjen relativisht të lartë të kripës. Personat me hipertension, sëmundje të zemrës ose probleme të veshkave duhet të kenë kujdes me sasinë.

Ndërsa flitet për imunitetin, mikrobioma e zorrëve luan një rol të rëndësishëm në funksionimin e sistemit imunitar. Një studim i Universitetit Stanford, i publikuar në vitin 2021, tregoi se konsumimi i ushqimeve të fermentuara gjatë dhjetë javëve lidhej me rritjen e shumëllojshmërisë së mikroorganizmave të zorrëve dhe uljen e disa treguesve të inflamacionit. Në studim morën pjesë 36 të rritur të shëndetshëm, të ndarë në grupe me mënyra të ndryshme ushqyerjeje. Rezultatet janë premtuese, por nuk dëshmojnë se kefiri, jogurti apo lakra turshi mund të parandalojnë ose trajtojnë sëmundje të caktuara. Shëndeti i zorrëve ndikohet edhe nga faktorë të tjerë si gjumi, aktiviteti fizik, stresi dhe përbërja e përgjithshme e ushqimit.

Për një mikrobiomë më të shëndetshme, rëndësi kanë jo vetëm ushqimet e fermentuara, por edhe fibrat dhe prebiotikët. Prebiotikët janë përbërës që shfrytëzohen në mënyrë selektive nga mikroorganizmat e zorrëve dhe mund të sjellin përfitime shëndetësore. Burime të tyre janë qepët, hudhrat, bananet dhe disa drithëra integrale. Për zgjedhje më të mira, rekomandohet të kërkoni jogurt ose kefir pa sheqer të shtuar dhe produkte me kultura të gjalla; te lakra turshi, të kontrolloni përmbajtjen e kripës. Në varësi të tolerancës individuale, personat me ndjeshmëri të tretjes mund t’i shtojnë gradualisht këto ushqime në dietë.

Në fund, “më i miri” nuk është domosdoshmërisht vetëm një prej tyre. Kefiri mund të ofrojë shumëllojshmëri mikroorganizmash, jogurti shquhet si burim proteinash dhe kalciumi, ndërsa lakra turshi sjell fibra dhe përbërës të fermentimit. Zgjedhja më e arsyeshme është një ushqyerje e larmishme, që i përshtatet organizmit dhe nevojave personale, duke pasur parasysh dallimet mes mënyrës së prodhimit dhe karakteristikave të çdo produkti.

Botuar fillimisht në Telegrafi

Exit mobile version