Numri i ri i revistës shkencore American Journal of Public Health ka ngritur shqetësime serioze për ushqimet e shumëpërpunuara (UPF). Studimi tregon se kompanitë e mëdha të duhanit kanë përdorur strategji marketingu që më parë ishin përdorur për të shitur cigare, për të promovuar produkte ushqimore, përfshirë ato të njohura që synojnë fëmijët, si brendi “Lunchables”.
Lajmi është bërë publik edhe përmes raportimeve të medias ndërkombëtare. Sipas gjetjeve të studiuesve, ushqimet e shumëpërpunuara lidhen me rritjen e rrezikut për sëmundje të zemrës, disa lloje kanceri dhe probleme me funksionin e trurit. Kjo e zhvendos vëmendjen nga marketingu te pasojat shëndetësore, duke e vendosur UPF-në në qendër të debatit publik.
Hulumtimi thekson se pas blerjes së brendeve të mëdha ushqimore, si “Nabisco” dhe “Kraft”, kompanitë e duhanit nuk ndryshuan qasjen thelbësore të promovimit. Në vend të kësaj, ato u mbështetën në të njëjtat metoda të përdorura më parë në biznesin e cigareve. Një nga elementet kryesore ishte krijimi i produkteve me kombinime të veçanta yndyrash dhe karbohidratesh, të ndërtuara në mënyrë që të nxisnin dëshirën për konsum të vazhdueshëm.
Profesoresha Cindy Leung nga Universiteti i Harvardit ka komentuar se personat që konsumonin sasi të mëdha të këtyre ushqimeve shfaqnin rreziqe ndjeshëm më të larta për probleme neurologjike. Konkretisht, ajo u shpreh se kishte 58 për qind më shumë rrezik për të zhvilluar demencë, 46 për qind më shumë rrezik për dëmtim të lehtë të aftësive njohëse dhe 47 për qind më shumë rrezik për njërën nga këto gjendje.
Marketingu i njohur i duhanit po shkon te ushqimet e shumëpërpunuara
Një tjetër pjesë e studimit vjen përmes analizës së brendshme të industrisë. Profesoresha Tera Fazzino, e cila ka analizuar mbi 100 dokumente të brendshme të industrisë së duhanit, thotë se të njëjtat strategji të komunikimit dhe promovimit u përdorën edhe për biznesin ushqimor. Ajo thekson se kompanitë zbatuan qasjen tashmë të njohur nga tregtia globale e duhanit, duke e përshtatur për të shitur produkte ushqimore.
Ndërkohë, studiuesja Laura Schmidt nga Universiteti i Kalifornisë në San Francisko sjell shembull konkret për mënyrën se si u konceptua brendi “Lunchables”. Sipas saj, “Lunchables” u zhvillua duke përdorur kërkime psikologjike për të kuptuar dëshirat dhe nevojat e fshehta të fëmijëve. Schmidt thotë se ky produkt u projektua për të plotësuar dëshirën e fëmijëve për pavarësi, autonomi dhe lojë.
Studimi gjithashtu ngre pyetje për mënyrën se si industrive të ndryshme, edhe kur veprojnë në fusha të ndryshme, u bashkojnë logjikën e njëjtë: nxitjen e konsumit përmes dizajnit të produktit dhe mesazheve të përshtatura për grupmosha. Në këtë rast, argumenti qendror është se UPF-ja promovohen me mjete që dikur shërbenin për cigaret, ndërsa pasojat shëndetësore shtrihen në fusha si zemra, kanceri dhe funksionet e trurit.
Ky shqetësim vjen në një kohë kur debati publik po rritet për standardet e ushqimit dhe ndikimin e marketingut në zakonet e përditshme. Në qendër mbeten strategjitë e kompanive dhe mënyra se si ato ndikojnë te zgjedhjet e konsumatorëve, veçanërisht kur produktet janë të dizajnuara për fëmijët dhe familjet. Publikimi i gjetjeve të reja e zgjeron këtë diskutim dhe e bën edhe më të qartë lidhjen mes marketingut të përpunuar të ushqimeve dhe rreziqeve që lidhen me to.
Botuar fillimisht në Koha.net