Shqipëria dhe zhvilluesi amerikan i projekteve të LNG-së, Argent LNG, kanë nënshkruar një memorandum mirëkuptimi për vlerësimin e ndërtimit të një terminali në tokë për ruajtjen dhe rigazifikimin e LNG-së. Marrëveshja u njoftua të mërkurën nga vetë kompania amerikane, ndërsa Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë e Shqipërisë konfirmoi për Radio Evropa e Lirë se memorandumi u firmos më 6 të ditës së njoftimit.
Sipas memorandumit, terminali i propozuar do të ketë kapacitet deri në 5 milionë tonë në vit. Projekti synon të krijojë një infrastrukturë që mund të lidhet me rrjetet ekzistuese të gazit në rajon, përfshirë Gazsjellësin Trans-Adriatik (TAP), Gazsjellësin e propozuar Jon-Adriatik (IAP) dhe korridorin e gazit Fier-Vlorë. Terminali, në modelin që paraqet Argent LNG, do të shërbejë për furnizimin e tregjeve në Ballkanin Perëndimor dhe Evropën Juglindore.
Argent LNG thekson se terminali i ardhshëm mund të kontribuojë edhe për Ukrainën, përmes marrëveshjeve rajonale në tregun e gazit. Në anën tjetër, kompania amerikane nuk ka dhënë asnjë vlerësim për koston, nuk ka bërë të ditur nëse është propozuar një vend i caktuar për ndërtimin dhe as nuk ka treguar nëse ekziston një afat kohor i përshkruar për ngritjen e terminalit në Shqipëri.
Terminali LNG në Vlorë, hap drejt sigurisë energjetike rajonale
Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë ka sqaruar se terminali do të ndërtohej në Vlorë, në jug të Shqipërisë. Për avancimin e projektit, palët parashikohet të krijojnë një grup të përbashkët pune, i cili do të merret me studimin e fizibilitetit dhe vlerësimin e vendndodhjes, si dhe me planifikimin teknik të ndërlidhjeve që do të mundësojnë lidhjen e terminalit me rrjetet ekzistuese të gazit. Po ashtu, memorandumi parashikon diskutime për një strukturë financimi që përfshin mbështetje nga institucionet amerikane.
Në kuadër të financimit, Argent LNG përmend se mund të përfshihen Agjencia Amerikane për Tregti dhe Zhvillim (USTDA), Korporata Amerikane e Financimit Ndërkombëtar për Zhvillim (DFC) dhe Banka Amerikane e Eksport-Importit (EXIM Bank). Për sa i përket zhvillimit, kompania thotë se afati i realizimit do të harmonizohet me objektivin e saj për ngarkesën e parë të LNG-së në vitin 2030 nga Port Fourchon, në Luiziana.
Në korrik, Departamenti amerikan i Energjisë autorizoi Argent LNG-në të eksportojë LNG nga terminali i saj i propozuar në Port Fourchon, Luiziana, drejt vendeve që kanë marrëveshje të tregtisë së lirë me Shtetet e Bashkuara. Projekti, sipas kompanisë, pritet të jetë pjesë e një arkitekture më të gjerë rajonale të krijuar për të forcuar qëndrueshmërinë energjetike të Evropës dhe Ukrainës. Në këtë kontekst, njoftimi vjen edhe në kohën kur Kosovës i është bërë vazhdimisht thirrje që t’i bashkohet projektit të aleatit të saj më të madh për furnizim me LNG. Në korrik, kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, tha se vendi po e shqyrton mundësinë për ta përdorur gazin e lëngëzuar (LNG) nga Shtetet e Bashkuara në të ardhmen.
Memorandumi ndërtohet mbi disa marrëveshje të mëparshme të Argent LNG. Në korrik 2026, kompania njoftoi një memorandum mirëkuptimi me Naftogaz Group të Ukrainës, ndërsa në gusht 2026 u nënshkrua memorandum edhe me Transgaz të Rumanisë. Sipas Argent LNG-së, këto marrëveshje e pozicionojnë Shqipërinë si një pikë hyrëse në Adriatik dhe Ballkanin Perëndimor brenda një arkitekture të unifikuar rajonale furnizimi, e mbështetur nga LNG-ja amerikane.
Argjenda e projektit lidhet edhe me Nismën e Tre Deteve, ku Shqipëria është shtet anëtar. Palët synojnë ta zhvillojnë dhe ta pozicionojnë terminalin si një projekt kyç të kësaj nisme për sigurinë energjetike. Pas nënshkrimit të marrëveshjes, Jonathan Bass, kryetar dhe CEO i Argent LNG, tha se Shqipëria ka mundësinë të shërbejë si pikë e sigurt furnizimi e mbështetur nga SHBA-ja, duke forcuar sigurinë energjetike të fqinjëve të saj dhe duke qëndruar përkrah Ukrainës kur energjia është përdorur si armë në këtë rajon. Në të njëjtën linjë, Enea Karakaçi, ministër i Infrastrukturës dhe Energjisë, vlerësoi se memorandumi pasqyron angazhimin për forcimin e sigurisë energjetike dhe sigurisë së furnizimit në gjithë rajonin, si dhe e sheh partneritetin si një hap të rëndësishëm për bashkëpunimin transatlantik në energji dhe rolin e Shqipërisë si vend pritës i infrastrukturës kritike energjetike rajonale.
Ndërkohë, Shqipëria ka nisur edhe hapa të tjerë në fushën e sigurisë energjetike. Në prill, Shqipëria nënshkroi një marrëveshje me Albgaz dhe dy kompani ndërkombëtare, njëra amerikane dhe tjetra greke, me vlerë të deklaruar 6 miliardë dollarë. Marrëveshja parashikon zhvillimin e Qendrës Energjetike të Vlorës dhe një marrëveshje kuadër për furnizimin me gaz natyror të lëngshëm. Synimi është krijimi i infrastrukturës në Vlorë për importimin e LNG-së nga SHBA-ja dhe rigazifikimin e tij për furnizimin e tregjeve të Evropës Juglindore.
Botuar fillimisht në Telegrafi