Pas vdekjes së papritur të këngëtarit grek Giorgos Mazonakis, dy shkencëtarë të shquar nga Greqia kanë ngritur alarmin për një fenomen që po fiton terren në publik: trajtime “rigjeneruese” dhe terapi të promovuara si “kundër plakjes”. Ata paralajmërojnë se disa nga ndërhyrjet që tregtohen me premtime të mëdha nuk janë të provuara në mënyrë të mjaftueshme dhe mund të çojnë në keqkuptime serioze te njerëzit.
Sipas tyre, në periudha të caktuara pas lajmeve të bujshme shëndetësore, rritet edhe kërkesa për zgjidhje që premtojnë “rinovim” të trupit, por që në realitet nuk kanë dëshmi të forta shkencore. Në këtë kontekst, vëmendja është tërhequr pikërisht nga mënyra se si këto terapi prezantohen si mjete që “kthejnë orën pas” ose “ndalin plakjen”, pavarësisht se prova klinike dhe standardet e verifikimit nuk janë në nivelin e duhur.
Dy biologë dhe mjekë të njohur kanë theksuar se trajtimet e etiketuara si rigjeneruese shpesh shoqërohen me pretendime të ekzagjeruara. Ata nënvizojnë se mungesa e studimeve të mjaftueshme dhe mungesa e rezultateve të qëndrueshme e bëjnë të paqartë nëse efektet e raportuara janë reale, të riprodhueshme dhe mbi të gjitha të sigurta për përdoruesit. Në këtë mënyrë, publiku mund të krijojë pritshmëri jo realiste dhe të rrezikojë të ndërrmarrë vendime shëndetësore pa garanci.
“Kundër plakjes” pa prova të forta: rreziku i terapive të tregtuara
Fokus i shqetësimit të shkencëtarëve është edhe “lehtësia me të cilën” këto terapi shfaqen në treg, me gjuhë të thjeshtuar dhe premtime të drejtpërdrejta. Ata e shohin si problem mënyrën e marketingut: shpesh përdoren termat “rigjenerim”, “përtëritje” ose “kundër plakjes” për të tërhequr interesin, pa e shoqëruar informacionin me të dhëna që vërtetojnë qartë se trajtimi funksionon dhe në çfarë kushtesh. Kjo, sipas tyre, krijon terren për keqpërdorim.
Paralajmërimi vjen në një moment kur vdekja e papritur e Giorgos Mazonakis ka rindezur debatin publik rreth shëndetit, ndërhyrjeve dhe shpejtësisë së “zgjidhjeve” që premtohen. Shkencëtarët, të cilët kanë një profil të spikatur në biologji dhe mjekësi, kërkojnë që njerëzit të mos udhëhiqen vetëm nga premtimet, por të mbështeten te të dhënat, tek provat dhe tek transparenca shkencore. Sipas tyre, trajtimet që “shiten” si kundër plakjes duhet të kalojnë standarde rigoroze verifikimi, ndryshe rreziku është që publiku të ekspozohet ndaj ndërhyrjeve të paqartë ose të paefektshme.
Ndërkohë, ata theksojnë se ndryshimet biologjike të lidhura me plakjen nuk janë një proces që mund të trajtohet thjesht me premtime të thjeshtuara. Për ta, është thelbësore të mos ngatërrohet koncepti i “kujdesit” dhe “mbështetjes” me idenë e një trajtimi që e “anulon” plakjen. Pa prova të forta, pretendimet e tilla mbeten të paqëndrueshme, ndërsa vendimet shëndetësore bëhen më të rrezikshme.
Në këtë linjë, shkencëtarët kërkojnë vëmendje më të madhe nga publiku dhe nga ata që ofrojnë shërbime shëndetësore: terapi “kundër plakjes” duhet të shoqërohen me të dhëna të verifikueshme, me rezultate të dokumentuara dhe me një qasje të përgjegjshme ndaj sigurisë. Pas vdekjes së Giorgos Mazonakis, mesazhi i tyre është i drejtpërdrejtë: mos u besoni premtimeve të paprovuara dhe mos i trajtoni këto ndërhyrje si zgjidhje të garantuara për rigjenerim.
Botuar fillimisht në Albeu
