Dhuna seksuale ndaj fëmijëve është një nga veprat më të rënda penale, me pasoja që shpesh zgjasin përtej moshës së mitur. Përtej kontaktit fizik, ajo mund të shfaqet edhe në forma të tjera që cenojnë kufijtë dhe sigurinë e fëmijës. Ndërkohë që shumë njerëz e lidhin abuzimin vetëm me veprime konkrete, ekspertët theksojnë se spektri është shumë më i gjerë dhe se çdo shenjë paralajmëruese duhet marrë seriozisht.
Ndryshimet e papritura në sjellje, frika nga persona të caktuar dhe sinjalet emocionale janë disa nga treguesit që mund të sinjalizojnë nevojë urgjente për vëmendje dhe ndihmë. Kur një fëmijë përjeton abuzim, ai nuk e përjeton vetëm një moment të izoluar: trauma mund të ndikojë në mënyrën si fëmija mendon, ndihet dhe vepron, duke lënë gjurmë në zhvillimin emocional, vetëbesimin dhe marrëdhëniet me të tjerët.
Është e rëndësishme të kuptohet se dhuna seksuale nuk nënkupton domosdoshmërisht kontakt fizik. Në këtë kategori përfshihen edhe kërcënimet me përmbajtje seksuale, komente të papërshtatshme, ekspozimi i fëmijës ndaj përmbajtjeve seksuale, si dhe shkëmbimi ose dërgimi i fotografive eksplicite. Po ashtu, përfshihet edhe fotografimi apo incizimi i fëmijëve në kontekste të seksualizuara. Çdo sjellje që cenon kufijtë dhe sigurinë e fëmijës konsiderohet formë abuzimi dhe kërkon vëmendje.
Ndryshimet që duhen vëzhguar nga prindërit
Pasojat e dhunës seksuale rrallë mbeten të kufizuara vetëm në periudhën e fëmijërisë. Shpesh, trauma ndikon në shëndetin mendor: te shumë viktima shfaqen ankthi, depresioni, vështirësitë me besimin, çrregullime të sjelljes ose forma të tjera të cenimit emocional. Sa më gjatë të vazhdojë abuzimi pa u vënë re ose pa u ndalur, aq më e madhe është mundësia që efektet të bëhen më serioze dhe më afatgjata.
Në shumë raste, një pengesë e madhe për zbulimin është fakti se fëmijët shpesh nuk flasin për atë që u ndodh. Arsyet mund të jenë të shumta: frika, ndjenja e turpit dhe fajit, hutimi, ose manipulimi nga ana e autorit. Kur abuzuesi është person që fëmija e njeh dhe i beson, situata bëhet edhe më e ndërlikuar. Fëmija mund të mendojë se do të rrezikojë familjen, se do të shkaktojë konflikt ose se askush nuk do t’i besojë.
Për këtë arsye, të rriturit duhet t’i kushtojnë vëmendje shenjave të ndryshimeve në sjellje, të cilat ndonjëherë tregojnë më shumë se vetë fjalët. Ka edhe shenja fizike që kërkojnë vlerësim serioz nga profesionistët. Edhe pse asnjë simptomë e vetme nuk është provë e plotë, ndër treguesit që duhen shqyrtuar janë infeksionet seksualisht të transmetueshme, lëndimet në zonën gjenitale, gjakderdhja e pashpjegueshme, mavijosjet në zona intime dhe gjurmët e gjakut në çarçafë, të brendshme ose rroba.
Ndryshimet në sjellje që nuk duhen injoruar shfaqen shpesh në mënyrë të menjëhershme. Një fëmijë mund të shfaqë papritur interes të madh për tema seksuale që nuk i përshtaten moshës, ose të refuzojë të qëndrojë vetëm me një person të caktuar. Tregues të tjerë janë lidhja e tepruar me prindin ose kujdestarin, rikthimi në sjellje si urinimi në shtrat ose thithja e gishtit, si dhe zhvillimi i sjelljeve të seksualizuara të papërshtatshme për moshën. Po ashtu, mund të vërehet shmangie e ndërrimit të rrobave ose larjes para të tjerëve, tërheqje nga shoqëria, si dhe ose sjellje jashtëzakonisht e bindur ose, në të kundërtën, futje e shpeshtë në konflikte. Më e rëndësishmja është t’i kushtohet vëmendje ndryshimeve të papritura dhe të pazakonta për fëmijën, që më parë nuk kanë qenë karakteristike.
Trauma seksuale mund të lërë edhe sinjale emocionale. Fëmija mund të shfaqë ndryshime të papritura humori, agresivitet të shtuar, vetëbesim të ulët, frikë dhe shqetësim të theksuar. Mund të shihen edhe dhimbje koke dhe dhimbje barku pa shkak të qartë mjekësor, humbje interesi për shkollën, hobet dhe miqtë, makthe ose edhe vetëlëndim. Edhe pse këto simptoma mund të kenë edhe arsye të tjera, kombinimi i tyre ose shfaqja e papritur kërkon vëmendje shtesë.
Nëse fëmija refuzon të flasë, detyrimi për të folur zakonisht nuk jep efekt pozitiv dhe mund të prodhojë reagim të kundërt. Nëse prindi ndien se “diçka nuk është në rregull”, shqetësimi duhet marrë seriozisht. Kur komunikimi nuk jep rezultat, hapi i radhës është biseda me një profesionist, para së gjithash me psikolog ose psikiatër për fëmijë. Profesionistët kanë metoda që e ndihmojnë fëmijën të ndihet i sigurt dhe të shprehë gradualisht atë që e rëndon.
Një keqkuptim i shpeshtë është se dhuna seksuale ndaj fëmijëve kryhet kryesisht nga persona të panjohur. Të dhënat tregojnë të kundërtën: shumica dërrmuese e fëmijëve e njohin personin që i ka abuzuar. Shpesh bëhet fjalë për anëtarë të familjes, miq të familjes, trajnerë, mësimdhënës, shërbyes fetarë ose persona të tjerë që gëzojnë besimin e fëmijës dhe familjes.
Botuar fillimisht në Telegrafi