Administrata Trump po heq dhjetëra miliona dollarë nga ndihma ushtarake e Shteteve të Bashkuara për vendet në Evropë dhe Lindjen e Mesme, me qëllim që këto mjete të përdoren për të mbështetur qeveritë me orientim konservator në Amerikën Qendrore dhe Jugore. Lajmi u bë publik gjatë një njoftimi të bërë të martën, ku u informua edhe Kongresi për vendimin e rialokimit të fondeve.
Sipas njoftimit të Departamentit të Shtetit, bëhet fjalë për 52 milionë dollarë të rialokuara nga fondet që ishin destinuar fillimisht për financimin e ushtrive të huaja. Në dokumentet e para, këto para ishin planifikuar për Sllovakinë, Maqedoninë e Veriut, Tunizinë dhe Irakun. Por tani, fondet do të transferohen për të mbështetur qeveritë dhe forcat ushtarake në Panamasë, Perusë, Ekuadorit dhe Kolumbisë.
Reagimi dhe konteksti i këtij vendimi lidhen me zhvillimet e fundit në politikën e jashtme të SHBA-së, ku administrata ka intensifikuar përpjekjet për të ndryshuar mënyrën e shpërndarjes së fondeve ushtarake. Në bazë të analizës së situatës, kjo lëvizje përshkruhet si një pjesë e kursit më të gjerë të ndërmarrë nga administrata për të ulur fondet për disa aleatë jashtë Amerikës, si edhe për të rishikuar pozicionet e trupave në Evropë.
Një element kyç i këtij kursi, sipas kronikës së zhvillimeve, lidhet me ankesat e presidentit Donald Trump ndaj aleatëve të NATO-s se nuk po shpenzojnë mjaftueshëm për mbrojtjen dhe çështje të tjera. Këto kritika kanë qenë pjesë e retorikës politike dhe kanë ndikuar në mënyrën se si administrata po e përdor instrumentin e financimit dhe, në disa raste, edhe logjikën e pranisë ushtarake.
52 milionë dollarë rialokohen, duke prekur Evropën dhe Lindjen e Mesme
Në këtë kuadër, Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, javën e kaluar zhvilloi vizita në Kolumbi, Ekuador dhe Peru. Gjatë këtyre vizitave, ai u premtoi mbështetje shtesë shteteve të rajonit, duke e lidhur direkt kursin e fondeve me objektivin për të forcuar qeveritë që konsiderohen të përafërta me orientimin konservator në Amerikën Qendrore dhe Jugore.
Ndryshimet e njoftuara nuk nënkuptojnë, sipas të dhënave të bëra publike, mbylljen e plotë të financimit për disa prej vendeve që kishin qenë pjesë e planeve fillestare. Rialokimi i fondeve prej 52 milionë dollarësh nuk e eliminon financimin e ushtrive të huaja për Tunizinë, Irakun, Maqedoninë e Veriut apo Sllovakinë. Megjithatë, autoritetet nuk kanë bërë të qartë se sa është shifra e saktë që do të mbetet për secilën prej këtyre shteteve pas transferimeve.
Vendet që dalin më qartë në dokumentin e rialokimit janë pjesë edhe e marrëveshjeve të ndryshme ndërkombëtare të sigurisë. Maqedonia e Veriut dhe Sllovakia janë anëtare të NATO-s, ndërsa Tunizia dhe Iraku përmenden në kuadrin e mbështetjes për financimin e ushtrive të huaja. Kështu, vendimi i SHBA-së prek edhe një hapësirë të ndjeshme gjeopolitike, ku përfshihen aleatë evropianë dhe partnerë në Lindjen e Mesme.
Edhe pse shifra e rialokuar është 52 milionë dollarë dhe vendet e destinacionit janë Panamaja, Peruja, Ekuadori dhe Kolumbia, ndikimi më i gjerë lidhet me mënyrën se si administrata po rikonfiguronn prioritetet. Ky vendim vjen pas një periudhe kur janë ngritur kundërshti politike dhe janë përcaktuar kërkesa ndaj aleatëve për rritje të shpenzimeve në mbrojtje. Përtej transferimit të fondeve, njoftimi lë të kuptohet se rishikimi i kontingjenteve financiare dhe i përqendrimit strategjik do të vazhdojë edhe në muajt në vijim.
Botuar fillimisht në Koha.net