Departamenti amerikan i Shtetit ka njoftuar Kongresin amerikan për një leje të propozuar që do të mundësonte eksportimin drejt Kosovës të artikujve të mbrojtjes, të dhënave teknike dhe shërbimeve të mbrojtjes, në vlerë prej 14 milionë dollarësh ose më shumë. Lajmin e bëjnë të ditur disa burime brenda Kongresit për Radion Evropa e Lirë.
Njoftimi është dërguar nga Byroja për Çështje Legjislative e Departamentit amerikan të Shtetit dhe është bërë në përputhje me nenin 36(c) të Ligjit për Kontrollin e Eksportit të Armëve. Procedura synon që administrata amerikane t’i raportojë Kongresit shitje apo leje të propozuara që përfshijnë artikuj dhe shërbime të mbrojtjes për shtete të huaja.
Dokumenti i dërguar në Kongres nuk përmban detaje publike lidhur me llojin e pajisjeve apo të shërbimeve që do të përfshihen në këtë leje. Megjithatë, njoftimi konfirmon se bëhet fjalë për një autorizim të lidhur me sferën e mbrojtjes dhe se vlera financiare e parashikuar është 14 milionë dollarë e lart.
Leja prej 14 milionë dollarësh vjen në një moment të rëndësishëm për mbështetjen amerikane
Ky njoftim vjen në një periudhë kur disa kongresistë amerikanë po i bëjnë thirrje Uashingtonit të mbështesë anëtarësimin e Kosovës në Organizatën e Traktatit të Atlantikut Verior (NATO). Sipas të dhënave të përfshira në njoftim dhe kontekstin e përmendur, tërheqja e vëmendjes te rruga e Kosovës drejt NATO-s është një çështje që po diskutohen edhe në Shtetet e Bashkuara.
Ndërkohë, Kosova ka pasur edhe më parë blerje të pajisjeve ushtarake nga SHBA-ja. Në shkurt të vitit 2025, Kosova pranoi dronë të blerë nga Shtetet e Bashkuara. Pak muaj më vonë, vendi u furnizua edhe me autoblinda të blera në SHBA.
Po ashtu, në vitin 2024 Kosova bëri kërkesë për blerjen e 200 raketave kundërtanke “Javelin”. Ky proces i prokurimit tregon se bashkëpunimi në fushën e mbrojtjes mes dy vendeve ka vijuar edhe në vitet e fundit, duke u shtrirë nga sisteme të ndryshme deri te armatimet kundërtanke.
Gjatë viteve të mëparshme, furnizimet amerikane kanë përfshirë edhe automjete ushtarake. Në vitin 2018, nga SHBA-ja kishin ardhur automjete ushtarake të tipit Humvee. Për furnizimin e 51 automjeteve të këtij lloji, Qeveria e Kosovës kishte nënshkruar kontratë me kompaninë amerikane AM General. Dy vjet më vonë, Kosova bleu edhe automjete ushtarake nga SHBA, ndërsa në vitin 2021 Qeveria amerikane i dhuroi Kosovës 55 automjete të tipit ASV (Armored Security Vehicle).
Në planin institucional, Forca e Sigurisë së Kosovës (FSK) aktualisht është në proces të shndërrimit në ushtri. Transformimi nisi më 2018, pas miratimit të ndryshimeve ligjore, dhe pritet të zgjasë dhjetë vjet. Shtetet e Bashkuara e kanë mbështetur që nga fillimi këtë transformim, ndërsa Organizata e Traktatit të Atlantikut Verior (NATO) ka qëndrimin që FSK-ja t’u përmbahet detyrave fillestare, të cilat përfshijnë reagimin ndaj krizave dhe mbrojtjen civile.
Aktualisht, FSK-ja po përgatitet të bashkohet me Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese për Gazën, e cila është pjesë e planit për paqe në këtë rajon. Ky plan lidhet me propozimin e bërë nga presidenti, në kuadër të një përpjekjeje më të gjerë ndërkombëtare për stabilizim. Ndërsa po vazhdon transformimi i strukturave të sigurisë në Kosovë, njoftimi amerikan për lejen e propozuar të mbrojtjes shfaqet si një hap i ri që lidhet me kapacitetet dhe mbështetjen materiale.
Botuar fillimisht në Koha.net