Shtetet e Bashkuara dhe Irani pritet të nënshkruajnё të premten, më 19 qershor, në Zvicër një memorandum mirëkuptimi që synon t’i japë fund konfliktit mes tyre dhe të hapë rrugën për bisedime intensive rreth programit bërthamor iranian. Dokumenti vjen pas negocimeve që kanë qenë në qendër të vëmendjes ndërkombëtare, ndërsa në fokus është gjetja e një kuadri të ri për uljen e tensioneve dhe rikthimin e dialogut.
Sipas draftit që raportohet se është përbërë nga 14 pika, marrëveshja synon të sjellë një armëpushim të përhershëm. Hapat që parashikon dokumenti lidhen drejtpërdrejt me fazën e parë të normalizimit të situatës, duke përfshirë edhe masa që lidhen me qarkullimin në rajon. Në të njëjtën linjë, përmendet edhe rihapja e Ngushticës së Hormuzit, një element i rëndësishëm për sigurinë dhe tregtinë në Gjirin Persik.
Një pjesë tjetër e paketës së diskutuar lidhet me shifra që tregojnë edhe shkallën financiare të marrëveshjes. Në raportime thuhet se në total bëhet fjalë për 300 miliardë dollarë, një shifër që e vendos dokumentin në qendër të skemave më të gjera ekonomike që shoqërojnë çdo hap drejt uljes së sanksioneve dhe normalizimit të marrëdhënieve. Kjo është pikërisht arsyeja pse memorandumi shihet si një hap jo vetëm politik, por edhe ekonomik.
Drafti i memorandumit të mirëkuptimit pritet të jetë i shoqëruar me një seri angazhimesh të qarta. Dokumenti synon të krijojë kushtet për një armëpushim afatgjatë dhe për të ulur rrezikun e përplasjeve të reja, ndërsa paralelisht hap rrugën për negociatat që lidhen me programin bërthamor iranian. Këto bisedime, sipas skenarit të përshkruar, do të zhvillohen në një fazë intensive, me fokus tek garancitë dhe mekanizmat që të dyja palët do të kërkojnë të vendosin.
Armëpushimi i përhershëm dhe bërthori: 19 qershori kyç për SHBA-Iran
Elementet kryesore të marrëveshjes, të përmbledhura në 14 pika, përfshijnë edhe masa konkrete që lidhen me lehtësimin e tensioneve në rajon. Rihapja e Ngushticës së Hormuzit shfaqet si një nga zgjidhjet praktike që do të ndikojë në qarkullimin detar dhe në stabilitetin e mjedisit përreth. Nga ana tjetër, armëpushimi i përhershëm synon të krijojë një periudhë paqësimi, ku negociatat për bërthorin të kenë hapësirë të zhvillohen pa presion të shtuar nga zhvillime ushtarake.
Ndërkohë, fakti që nënshkrimi është planifikuar të ndodhë në Zvicër të premten, më 19 qershor, tregon edhe një angazhim për të mbajtur ceremoninë dhe fazën e parë të procesit në një mjedis neutral. Dokumenti i memorandumit pritet të shërbejë si bazë për atë që vjen më pas: bisedimet më të thelluara për programin bërthamor iranian, me një ritëm më të shpejtë dhe me objektiva të qarta. Në këtë mënyrë, memorandumi synon të kalojë nga deklaratat politike te mekanizmat e negociimit.
Në total, marrëveshja që pritet të firmoset përfshin një komponent financiar prej 300 miliardë dollarësh, një armëpushim të përhershëm dhe hapa të drejtpërdrejtë për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Ndërsa të gjitha palët afrohen drejt momentit të nënshkrimit, vëmendja mbetet tek detajet e 14 pikave të draftit dhe tek mënyra se si këto hapa do të shndërrohen në një proces të strukturuar negociues për programin bërthamor. Me 19 qershorin si datë kyçe në Zvicër, pritet të qartësohet hapi i ardhshëm në marrëdhëniet SHBA-Iran dhe rruga drejt një marrëveshjeje më të gjerë.
Botuar fillimisht në Albeu
