Forcat ushtarake të Shteteve të Bashkuara kanë kryer sulme ndaj objektivave iraniane. Lajmi vjen pas një sërë zhvillimesh në rajon, ku Uashingtoni i lidh hapat e tij me një incident të fundit në Ngushticën e Hormuzit dhe me akuzat që Presidenti amerikan Donald Trump i ka bërë Teheranit për shkelje të marrëveshjes së armëpushimit.
Sipas njoftimeve të bëra nga Shtabi Qendror i SHBA-së (US Central Command), sulmet kanë qenë të drejtuara ndaj disa objektivave. Lëvizja u ndërmor pasi Trump akuzoi Iranin për “shkelje të marrëveshjes së armëpushimit”, pas një sulmi ndaj një anijeje tankere në Ngushticën e Hormuzit. Këto pretendime u shoqëruan me përgatitje dhe reagime të shpejta, ndërsa situata në ujërat përreth rajonit mbeti në fokus të diplomacisë dhe sigurisë.
Ngjarja që parapriu reagimin amerikan ndodhi të enjten, kur një tanker u godit nga një dron sulmues me një motor të vetëm. Në atë sulm, nuk u raportuan viktima. Megjithatë, incidenti pati ndikim të drejtpërdrejtë në sigurinë e personelit në rajon, duke çuar në një evakuim të planifikuar të më shumë se 11,000 marinarëve të prekur në zonë, një masë që u ndërmor si përgjigje ndaj rrezikut të mundshëm.
Pak çaste para se të shpalleshin sulmet, Donald Trump u pyet nëse SHBA do të përgjigjej ndaj sulmit iranian. Presidenti i SHBA-së tha: “you’ll see”, duke lënë të kuptohet se reagimi do të pasonte. Ndërkohë, marrëdhëniet mes SHBA-së dhe Iranit kishin hyrë në një fazë të re pak ditë më parë, pasi të dyja palët kishin arritur një marrëveshje armëpushimi në Zvicër.
US Central Command njoftoi të premten se kishte kryer goditje ndaj objekteve për ruajtjen e raketave dhe dronëve, si dhe ndaj pozicioneve bregdetare të radarëve. Këto objektiva lidhen drejtpërdrejt me kapacitetet ushtarake dhe me monitorimin e lëvizjeve në det, çka e bën reagimin amerikan një përgjigje të planifikuar në nivel operativ. Me këto veprime, Uashingtoni synon të ulë aftësinë e palës tjetër për të kryer sulme të ngjashme në një kohë të shkurtër.
Ndërkohë, dinamikat në rajon mbeten të tensionuara, sidomos duke pasur parasysh se sulmet amerikane vijnë në periudhën kur kishte një armëpushim të arritur vetëm pak ditë më parë në Zvicër. Në këtë kontekst, pretendimet e ndërsjella për shkelje të marrëveshjes mbeten element kyç për të kuptuar se pse SHBA vendosi të ndërmerrte një hap ushtarak.
SHBA godet objektiva në Iran pas akuzave për shkelje të armëpushimit
Vendimi për sulme u shoqërua nga një seri njoftimesh zyrtare nga komandat amerikane. Në të, theksohet se veprimet kishin si synim infrastrukturën për armë dhe sistemet për zbulim në bregdet. Kjo mënyrë reagimi tregon se, përveç raportimeve për incidentin e tankerit, vëmendja e Uashingtonit është përqendruar edhe te elementët që lidhen me mbështetjen e sulmeve me dronë dhe raketa.
Paralelisht, incidenti i së enjtes shërbeu si pikë kthese për zhvillimet e mëtejshme. Ndërsa në sulmin ndaj anijes nuk u raportuan viktima, fakti që droni u shënua si me një motor të vetëm dhe që evakuimi i marinarëve u planifikua në shkallë të gjerë, tregon se rreziku i perceptuar për sigurinë në rajon ishte serioz. Edhe përgatitja e evakuimit me më shumë se 11,000 persona i vendosi autoritetet dhe forcat e përfshira në terren përballë një sfide të menjëhershme.
Në orët para shpalljes së operacionit, reagimi i Trump-it ndaj pyetjes nëse SHBA do të përgjigjej ndaj sulmit u përmblodh në një formulim të shkurtër, por që la hapësirë për pritshmëri të larta për një veprim konkret. Pas kësaj, US Central Command bëri publik që goditjet kishin nisur dhe se objektivat e zgjedhur ishin lidhur me magazinimin e raketave dhe dronëve, si dhe me pozicionet bregdetare të radarëve. Kështu, operacioni u shfaq si një përgjigje e drejtpërdrejtë ndaj incidentit në Ngushticën e Hormuzit dhe ndaj akuzave që lidhen me “shkeljen” e armëpushimit.
Botuar fillimisht në Telegrafi