Ushtria amerikane ka kryer sulme kundër objektivave ushtarake iraniane në zonën përreth Ngushticës së Hormuzit, duke u vënë pas sulmit të kryer nga Teherani të enjten ndaj një anijeje tregtare pranë kësaj rruge ujore strategjike. Lajmi u bë i ditur të premten nga Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM), e cila sqaroi se veprimet u ndërmorën si përgjigje e drejtpërdrejtë.
Sipas CENTCOM-it, avionët amerikanë kanë goditur depo raketash dhe dronësh iranianë, si dhe pozicione të radarëve bregdetarë. Në deklaratë theksohet se agresioni i forcave iraniane ndaj transportit detar komercial përbën “një shkelje të qartë” të marrëveshjes së armëpushimit. Kjo përplasje vjen në një kohë të ndjeshme, ndërsa rifillimi i qarkullimit detar përmes Ngushticës së Hormuzit ka qenë një çështje kyçe pas komunikimeve dhe memorandumit përkatës mes SHBA-së dhe Iranit.
Reagimi i presidentit amerikan Donald Trump erdhi fillimisht të premten në mëngjes, disa orë pas sulmeve. Trump shkroi në platformën Truth Social se “Republika Islamike e Iranit” kishte lëshuar të paktën katër dronë vetëshkatërrues ndaj anijeve që po kalonin nëpër Ngushticën e Hormuzit. Sipas tij, njëri prej dronëve goditi drejtpërdrejt kuvertën e sipërme të një anijeje të madhe dhe shumë të shtrenjtë transportuese mallrash, duke shkaktuar dëme, por anija, sipas deklarimit, vazhdoi lundrimin.
Trump tha se SHBA-ja rrëzoi tre dronët e tjerë. Ai e përshkroi incidentin si “një shkelje të pamend” të marrëveshjes së armëpushimit. Më pas, gjatë ditës, presidenti u shpreh se ngjarja tregonte se Irani ende ruan disa kapacitete ushtarake, edhe pse përballja me SHBA-në ka qenë e gjatë. “Ne ende kemi një përballje. Ata kanë ende disa kapacitete, jo shumë. Nuk po fitojnë, por mund të qëllojnë ende”, deklaroi Trump në një takim me një grup të krishterësh konservatorë në Uashington.
SHBA: goditje ndaj objektivave iraniane pas sulmit me dron në Hormuz
Gjatë një aktiviteti në Zyrën Ovale, Trump u pyet nëse marrëveshja e armëpushimit mbetet në fuqi. Ai tha: “Nuk më pëlqen fakti që qëlluan dje”, duke shtuar se sulmi kishte ndodhur një ditë më parë. Trump u shpreh se anija që u godit nuk ishte një anije aleate, por “ishte një anije” dhe se ishte “një anije shumë e shtrenjtë”. Sipas tij, pavarësisht dëmeve, anija ishte në rregull dhe incidenti nuk duhet të kishte ndodhur.
Kur u pyet nëse SHBA-ja do të përgjigjej, Trump tha “Do ta zbuloni” dhe më pas ndërpreu konferencën për shtyp. CENTCOM, nga ana e tij, iu referua deklaratave të Trumpit kur u pyet për sulmin. Po ashtu, në rrjetin X llogaria e Departamentit amerikan të Mbrojtjes publikoi tre emoji me flamurin amerikan mbi një pamje të postimit të presidentit në Truth Social, në lidhje me incidentin.
Ky rast u përshkrua si incidenti i parë pas nënshkrimit të memorandumit të mirëkuptimit mes SHBA-së dhe Iranit për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe nisjen e negociatave më të thelluara për programin bërthamor iranian. Në paralel, Trump ka dhënë sinjale të kufizuara për rifillimin e luftës, pasi javën e kaluar pranoi se vijimi i konfliktit mund të çonte në “katastrofë ekonomike”. Irani, nga ana tjetër, e konsideron kontrollin e kësaj rruge ujore si presion të rëndësishëm në negociata.
Të enjten, Garda Revolucionare Islamike paralajmëroi se kalimi i sigurt do t’u garantohej vetëm anijeve që përdornin rrugët detare të përcaktuara nga Irani. Marrëveshja SHBA–Iran parashikonte rikthimin e trafikut detar në nivelet para luftës, por nuk përcaktonte në detaje kushtet për zbatimin e saj. Të dyja palët kanë interpretime të ndryshme edhe për çështjen e tarifave: Trump ka këmbëngulur se kalimi duhet të jetë pa pagesë, ndërsa Teherani pretendon se ka të drejtë të tarifojë anijet. Sulmi i së enjtes ndodhi vetëm pak orë pasi gardianët paralajmëruan korridore të caktuara, duke sfiduar pretendimin e administratës Trump se Ngushtica e Hormuzit ishte sërish plotësisht e hapur dhe e lirë për lundrim.
Sipas Qendrës Britanike për Operacionet e Tregtisë Detare (UKMTO), anija e mallrave u godit në anën e djathtë nga një predhë e paidentifikuar, duke pësuar dëmtime në urën e komandimit. Nuk u raportuan viktima dhe as ndotje e mjedisit. Ndërkohë, SHBA-ja kishte hequr bllokadën ndaj porteve iraniane pas nënshkrimit të marrëveshjes.
Botuar fillimisht në Gazeta Express