Shtetet e Bashkuara kanë autorizuar të hënën shitjen e naftës iraniane, duke lehtësuar sanksionet që kanë qenë në fuqi për dekada. Ky vendim vjen ndërsa Uashingtoni po përpiqet të arrijë një marrëveshje përfundimtare paqeje me Iranin, në këmbim të angazhimeve për inspektime bërthamore dhe për të siguruar liri lundrimi nëpër Ngushticën e Hormuzit.
Autorizimi është bërë përmes një licence të përgjithshme të shpallur nga Departamenti Amerikan i Thesarit. Licenca lejon shitjen e naftës bruto, si dhe të produkteve petrokimike dhe naftore me origjinë iraniane, deri më 21 gusht. Kohëzgjatja dhe detajet e kushteve synojnë të krijojnë hapësirë të kufizuar për transaksione të lidhura me tregtimin e karburantit, pa e shtrirë menjëherë praktikën në forma më të gjera.
Licenca parashikon se nafta iraniane mund të importohet në SHBA vetëm atëherë kur kjo është e nevojshme për përfundimin e shitjes, dorëzimit ose shkarkimit të saj. Në këtë kontekst, SHBA-ja thekson se nuk ka importuar në mënyrë domethënëse naftë iraniane që nga koha kur Uashingtoni vendosi masa ndëshkuese pas Revolucionit Iranian të vitit 1979. Pra, autorizimi i tanishëm paraqitet si një hap i kontrolluar dhe i lidhur ngushtë me proceset tregtare të planifikuara.
Lehtësim i sanksioneve për shitje deri më 21 gusht
Në komunikimin e tij në rrjetin X, sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, ka shkruar se, në përputhje me bisedimet produktive që po zhvillohen në Zvicër, Irani është zotuar të garantojë tranzit të lirë dhe të hapur në Ngushticën e Hormuzit. Po ashtu, sipas këtij kuadri, Irani ka pranuar të lejojë inspektorët e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) të hyjnë në vend.
Scott Bessent ka shtuar se, si pjesë e këtij kuadri, Departamenti i Thesarit ka lëshuar një licencë të përkohshme 60-ditore që autorizon prodhimin, dorëzimin dhe shitjen e naftës iraniane. Licence e përkohshme lidhet me fazën aktuale të bisedimeve dhe me angazhimet që lidhen me sektorin energjetik, inspektimet dhe lundrimin në zonat kyçe për transportin detar.
Në udhëzimet e dhëna, përmendet se memorandumi i mirëkuptimit është nënshkruar javën e kaluar mes Uashingtonit dhe Teheranit. Në dokument është parashikuar që SHBA-ja të pranojë përjashtime nga sanksionet për eksportin e naftës bruto iraniane, produkteve të naftës dhe derivateve të tyre, si dhe për të gjitha shërbimet e lidhura. Këto shërbime përfshijnë transaksionet bankare, sigurimet dhe transportin—elementë që zakonisht ndikohen drejtpërdrejt nga sanksionet.
Sipas licencës, pagesat ndaj Iranit mund të kryhen në fonde të denominuara në dollarë amerikanë. Ndërkohë, ka edhe subjekte të përjashtuara nga ky autorizim: Kuba, Koreja e Veriut dhe Krimea përmenden si ndër rastet që nuk përfshihen në licencë. Vendimi për këto përjashtime lidhet me kufizimet e mëparshme dhe me mënyrën se si sanksionet janë aplikuar historikisht, duke ruajtur kontroll të diferencuar për destinacione dhe juridiksione të caktuara.
Lehtësimi i përkohshëm i sanksioneve vjen në një periudhë kur SHBA-ja është duke u fokusuar në arritjen e një marrëveshjeje më të gjerë paqeje. Autorizimi për shitjen dhe qarkullimin e naftës iraniane, data e skadencës më 21 gusht dhe afati 60-ditor i licencës janë elementet kryesore që përcaktojnë se sa larg mund të shtrihen transaksionet në këtë fazë. Ndërsa inspektimet e IAEA-s dhe liria e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit mbeten në qendër të angazhimeve, SHBA-ja synon ta përdorë këtë dritare të licencuar si pjesë të rrugëtimit drejt marrëveshjes përfundimtare.
Botuar fillimisht në Koha.net