Udhëheqësit e Bashkimit Evropian dhe të Ballkanin Perëndimor“>Ballkanit Perëndimor do të mblidhen sot në Tivat të Malit të Zi për një samit të posaçëm. Takimi vjen gjashtë muaj pas samitit të fundit të mbajtur në Bruksel, me synim të riafirmimit të forcës së marrëdhënies mes BE-së dhe vendeve të Ballkanit Perëndimor.
Samitit do t’i prinë Presidenti i Këshillit Evropian, ndërsa punimet do të drejtohen nga Presidenti i Malit të Zi. Përfaqësimi i BE-së do të përbëhet nga Presidenti i Këshillit Evropian dhe Presidenti i Komisionit Evropian. Në këtë takim do të marrë pjesë edhe Përfaqësuesja e Lartë Kaja Kallas.
Samiti fokusohet te prosperiteti, integrimi dhe siguria
Tema kryesore e samitit është “Prosperiteti dhe stabiliteti i përbashkët i BE-së dhe Ballkanit Perëndimor”. Gjatë drekës, një nga diskutimet kryesore do të jetë zgjerimi i BE-së dhe mënyrat për të ruajtur ritmin e integrimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor. Liderët pritet të theksojnë angazhimin e BE-së për perspektivën e anëtarësimit të këtyre vendeve, si një element i qëndrueshëm i politikës së unionit.
Në axhendë është vlerësimi i progresit të arritur deri tani në procesin e integrimit gradual, si dhe diskutimi se si ky proces mund të çojë më tej. Për këtë qëllim, vëmendje e posaçme pritet t’i kushtohet Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, i cili është pjesë e përpjekjeve të BE-së për të përshpejtuar konvergjencën socio-ekonomike dhe integrimin e vendeve të rajonit në strukturat evropiane.
Plani i Rritjes, i lançuar në vitin 2023, synon të inkurajojë konvergjencën më të shpejtë socio-ekonomike me BE-në dhe integrimin gradual në tregun e vetëm të BE-së. Në këtë kuadër, dokumenti parashikon rritjen e integrimit ekonomik të partnerëve të Ballkanit Perëndimor në tregun e vetëm të BE-së. Gjithashtu, ai synon të avancojë bashkëpunimin ekonomik rajonal përmes Tregut të Përbashkët Rajonal dhe të nxisë reformat që lidhen me BE-në. Një element i rëndësishëm i planit është financimi, me mbështetje deri në 6 miliardë euro për reforma dhe investime.
Përveç dimensionit ekonomik, samiti pritet të trajtojë edhe sfida të përbashkëta në një periudhë kur mjedisi gjeopolitik po bëhet gjithnjë e më kompleks dhe pasiguria po rritet, ndërsa ekonomitë përballen me paqëndrueshmëri. Në këtë kontekst, udhëheqësit pritet të diskutojnë se si të forcohet bashkëpunimi në çështjet e politikës së jashtme, sigurisë dhe mbrojtjes. Një prej fokusimeve është forcimi i forcave të armatosura të Ballkanit Perëndimor përmes Mekanizmit Evropian të Paqes, si dhe rritja e bashkëpunimit përmes partneriteteve dhe dialogëve të sigurisë dhe mbrojtjes.
Axhenda përfshin gjithashtu ndërtimin e qëndrueshmërisë ndaj kërcënimeve kibernetike dhe rreziqeve të tjera hibride. Diskutimet pritet të përqendrohen te mënyrat për të luftuar manipulimin dhe ndërhyrjen e informacionit të huaj, duke përfshirë përdorimin e instrumenteve dhe mekanizmave të BE-së si Agjencia e BE-së për Sigurinë Kibernetike (ENISA), Mburoja Evropiane e Demokracisë dhe Sistemi i Alarmit të Shpejtë (RAS) kundër dezinformimit.
Në vazhdim të takimeve, mes 1 dhe 4 qershorit 2026, Presidenti Costa do të takohet me udhëheqësit rajonalë të vendeve partnere të Ballkanit Perëndimor. Në këto takime pritet të diskutohen mundësitë dhe sfidat që lidhen me zgjerimin, integrimin gradual, bashkëpunimin rajonal, si dhe sigurinë dhe stabilitetin, duke e vendosur procesin në një linjë të unifikuar me objektivat e samitit të sotëm.
Botuar fillimisht në Gazeta Express