Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, i është drejtuar Kongresit me një mesazh që synon të zbusë shqetësimet politike rreth negociatave me Teheranin. Në fjalën e tij, Rubio tha se Irani ka rënë dakord të negociojë “aspekte të programit të tij bërthamor”, duke e paraqitur këtë si një ndryshim që ka ndodhur brenda një kohe relativisht të shkurtër.
Ndërsa çështja e bisedimeve me regjimin iranian ka qenë në qendër të tensioneve mes demokratëve dhe republikanëve, Rubio ka zgjedhur të paraqesë një lexim më optimist të asaj që Uashingtoni pretendon se ka progres. Ai është përpjekur të nxjerrë në pah faktin se Irani tani pranon të hyjë në diskutime për elementë të programit të tij, një qasje që më parë nuk ishte në tryezë.
Rubio: Irani pranoi negociimin e aspekteve të programit bërthamor
Rubio tha se “ata kanë rënë dakord të negociojnë aspekte të programit të tyre bërthamor që vetëm një muaj më parë, vetëm një vit më parë, ata refuzonin edhe t’i përmendnin”. Me këtë formulim, ai theksoi se ndryshimi nuk është vetëm retorikë e momentit, por lidhet me një qëndrim që ka qenë më i ashpër në periudha të mëparshme, kur Teherani kishte refuzuar të diskutonte ose madje të përmendte elementë të tillë.
Megjithatë, në të njëjtën kohë, Rubio shtoi se ky zhvillim “nuk është një garanci se në fund të fundit do të çojë në një marrëveshje që është e pranueshme” nga Kongresi. Pra, sipas tij, negociatat mund të kenë hapur një derë, por rezultati final ende nuk është i sigurt dhe rishikimi nga ana e ligjvënësve amerikanë do të mbetet vendimtar për të vlerësuar nëse një marrëveshje do të përmbushë kriteret politike dhe të sigurisë.
Rubio e pranoi edhe një vështirësi të qartë në proces: këto bisedime, tha ai, janë bërë të vështira nga paqëndrueshmëria e udhëheqjes së Iranit. Ndërsa qasja amerikane kërkon vazhdimësi dhe sinjale të qëndrueshme përpara, ai vuri në dukje se brenda vetë strukturave drejtuese të Teheranit ka pasur luhatje që e komplikojnë rrjedhën e negociatave.
Në terren, çështja e bisedimeve ka pasur edhe ndikime nga zhvillime të tjera ndërkombëtare. Irani ka thënë të hënën se po pezullonte bisedimet me SHBA-në për shkak të intensifikimit të luftimeve izraelite në Liban. Ky vendim, i komunikuar nga ana e Teheranit, lidhet me kontekstin e tensioneve në rajon dhe me mënyrën se si palët i lidhin zhvillimet ushtarake me ecurinë e diskutimeve diplomatike.
Pavarësisht kësaj, reagimet amerikane kanë ardhur me një tjetër ton. Më pas, presidenti amerikan Donald Trump tha se kishte biseduar me Netanyahun dhe se trupat izraelite nuk do të hynin në Bejrut, siç kishte urdhëruar kryeministri izraelit. Këto deklarata krijojnë një përplasje mes asaj që është raportuar si plan i ndërhyrjes dhe asaj që Uashingtoni thotë se është rënë dakord pas bisedave mes lidershipit amerikan dhe atij izraelit.
Ndërkohë, në sfond mbeten negociatat bërthamore dhe dilema politike brenda SHBA-së për mënyrën se si Kongresi do t’i vlerësojë hapat e Teheranit. Për Rubio, fakti që Irani ka pranuar të negociojë aspekte të programit të tij bërthamor është një sinjal i rëndësishëm i ndryshimit të kursit, edhe pse ai e ka bërë të qartë se ky sinjal nuk mjafton pa një marrëveshje të plotë që do të konsiderohej e pranueshme.
Botuar fillimisht në Koha.net
