Fitorja e së djathtës ekstreme në Gjermani ka vënë në qendër të vëmendjes politikanët dhe elitat politike në Evropë, edhe pse nuk u shoqërua me një rezultat përfundimtar që do t’i siguronte Partisë Alternativa për Gjermaninë (AfD) shumicën e cilësuar që synonte. Në zgjedhjet rajonale të zhvilluara në Saksoni-Anhalt të dielën, partia nuk arriti ta mbyllte garën pikërisht ashtu siç e kishte projektuar në objektivin e saj kryesor elektoral.
Sidoqoftë, AfD-ja e ka bërë të qartë se sferat e pushtetit po hapen drejt saj me hapa të tjerë. Bashkëkryetarja Alice Weidel e cilësoi rezultatin si “historik”, duke nënvizuar se ky moment po kthen peshën politike brenda Gjermanisë dhe, njëkohësisht, po shfaq një trend më të gjerë që po shihet edhe në disa vende të tjera evropiane.
Qendra politike po humbet forcën, ndërsa e djathta ekstreme po vendos rregullat e debatit
Një nga elementet që e bën këtë zhvillim më shqetësues për elitën politike evropiane është ndryshimi i ekuilibrave në skenën qendrore. Teksti thekson se politika e qendrës në Evropë nuk është më aq e fortë sa dikur. Në praktikë, kjo do të thotë se partitë që dikur kishin hapësirën dhe ndikimin kryesor po e shohin veten të sfiduara nga forca të ekstremit të djathtë, të cilat tashmë po fitojnë më shumë terren edhe në qeverisje.
Afërsia e kësaj force me pushtetin vërehet jo vetëm në Gjermani, por edhe në disa vende europiane. Partitë e ekstremit të djathtë tani udhëheqin koalicione në Itali dhe Çeki. Këto vende shërbejnë si shembull se ekstremi i djathtë nuk po mbetet vetëm në opozitë apo në skenën retorike, por po shndërrohet në aktor që mban përgjegjësi qeverisëse dhe në koalicione të përbashkëta.
Po në të njëjtën linjë, teksti përmend edhe raste ku forcat e ekstremit të djathtë janë pjesë e qeverive si partnere, edhe nëse jo me peshën kryesore. Ato shfaqen si partnere të vogla qeverisëse në Finlandë, Kroaci, Sllovaki dhe Suedi. Ky pozicionim tregon se, në disa raste, edhe kur ekstremi i djathtë nuk arrin të udhëheqë, prania e tij ndikon në vendimmarrje dhe në orientimin politik të drejtimit të përgjithshëm të qeverisë.
Ndërsa në vendet ku e djathta ekstreme nuk është pjesë e pushtetit, ajo përsëri po përcakton kushtet e debatit politik. Pra, edhe kur nuk merr rol qeverisës direkt, forcat e saj po ndikojnë në mënyrën se si formulohet agjenda politike dhe si zhvillohen diskutimet publike. Ky ndikim i tërthortë, sipas narrativës së artikullit, e shton presionin ndaj qendrës dhe e bën më të vështirë ruajtjen e një kursi të pandryshuar politik.
Edhe pse zgjedhjet rajonale në Saksoni-Anhalt nuk i dhanë AfD-së atë që kërkonte në objektivin për shumicën e cilësuar, fakti që partia ndërmori një tjetër hap të madh drejt pushtetit brenda një vendi të rëndësishëm si Gjermania, e bën sinjalin më të qartë për të gjithë. Në këtë kuadër, rezultati i së dielës po lexohet si një tregues se dinamikat politike në Evropë po ecin drejt një realiteti ku ekstremi i djathtë po i shton pozitat, si në nivel qeverisës, ashtu edhe në ndikimin mbi debatin publik.
Botuar fillimisht në Koha.net