Pesha e folklorit dhe e rrëfimeve personale si trashëgimi shpirtërore u shfaq edhe këtë të enjte, në ditën e katërt të edicionit të 17-të të “Javës së Albanologjisë”, të organizuar nga Instituti Albanologjik i Prishtinës. Në seancën kushtuar folklorit u theksua se historia gojore dhe dëshmitë që përcillen përmes rrëfimeve janë të çmueshme, por beteja për ruajtjen e saktësisë së informacionit shpesh humbet terren, duke rrezikuar që kujtesa të mos mbetet e plotë dhe e verifikueshme.
Ky aktivitet u zhvillua në Institutin Albanologjik të Prishtinës, në kuadër të “Javës së Albanologjisë”, një ngjarje vjetore që mbledh studiues dhe mbledhës të traditës kulturore. Sesioni i folklorit u ndërtua rreth temës bosht “Trashëgimia kulturore si kujtesë: këngët, rrëfimet, fotografitë”, ku u diskutuan qasje të ndryshme për mënyrën se si këto elemente ruhen, interpretohen dhe përcillen te brezat e ardhshëm.
Këngët, rrëfimet dhe fotografitë janë identifikuar si burime thelbësore përmes të cilave ndërtohet dhe ringjallet tradita e një populli. Në ditën e katërt të këtij edicioni, studiuesit dhe mbledhësit e folklorit u mblodhën për të shpalosur kumtesat e tyre, duke sjellë dëshmi nga tradita të ndryshme në pjesë të caktuara të territorit ballkanas, të banuara me shqiptarë. Në seancat e sesionit të folklorit u fol për mënyrat konkrete si materialet gojore dhe dokumentimi vizual shndërrohen në kujtesë kulturore.
Trashëgimia kulturore mban peshë: rrëfimet kërkojnë vërtetim
Nën këtë kornizë, kërkimet e paraqitura u përqendruan te raporti mes kujtesës dhe formave të transmetimit folklorik. Në fokus u vendos tema bosht “Trashëgimia kulturore si kujtesë: këngët, rrëfimet, fotografitë”, ku studiuesit sollën perspektiva për kontributin që kanë këto kategori në ruajtjen e identitetit kulturor. U evidentua se dëshmitë që vijnë nga këngët dhe rrëfimet nuk janë thjesht materiale artistike, por edhe rrugë për të kuptuar historinë shoqërore dhe mënyrën se si komunitetet e tyre e tregojnë të kaluarën.
Këshilltarja shkencore e Institutit Albanologjik të Prishtinës, Arbnora Dushi, paraqiti një kumtesë me titull “Rrëfimi personal gojor: trashëgimi dhe kujtesë”. Në këtë trajtesë, ajo u ndal te elaborimi i rrëfimit personal, duke e lidhur me rëndësinë e tij si formë e trashëgimisë që bart kujtesë. Sipas kumtesës, zhvillimet e vrullshme politike që kanë kaluar shoqëria kanë shërbyer si burim i frytshëm për zhvillimin e disa zhanreve të folklorit, ku rrëfimet personale reflektojnë jo vetëm përvojat individuale, por edhe ndryshimet në shoqëri.
Gjatë diskutimeve në ditën e katërt të “Javës së Albanologjisë”, u përmend edhe ideja se gazetaria dhe dokumentimi i saktë lidhen drejtpërdrejt me ruajtjen e vlerave të informacionit kulturor. Brenda trajtimit të trashëgimisë, u nënvizua se konteksti shoqëror dhe ndryshimet në terren ndikojnë në mënyrën se si prodhohen, ruhen dhe qarkullojnë rrëfimet. Në këtë kuptim, rrëfimet personale gojore nuk shihen vetëm si kujtime, por si material studimor që kërkon kujdes për të ruajtur besueshmërinë dhe integritetin e informatës.
Aktiviteti vijoi me sesione ku studiuesit dhe mbledhësit e folklorit shkëmbyen njohuri, krahasuan qasje dhe shpalosën shembuj të traditave që dëshmojnë për vazhdimësinë e trashëgimisë kulturore në hapësirat ku jetojnë shqiptarë. Në fund të ditës së katërt, mesazhi kryesor mbeti i qartë: folklori dhe rrëfimet personale janë kujtesë që nuk duhet humbur, ndërsa ruajtja e së vërtetës në informacion është një sfidë që kërkon vëmendje të vazhdueshme. Kjo ishte edhe arsyeja pse tema bosht u trajtua përmes këngëve, rrëfimeve dhe fotografive, si mënyra praktike për të kuptuar dhe konservuar traditën.
Botuar fillimisht në Koha.net