Parlamenti Evropian pritet të dalë me një qëndrim mbështetës në kuadër të rrugës së Kosovës drejt integrimit në Bashkimin Evropian, si dhe për pavarësinë e saj. Raporti, i cili pritet të votohet në Komisionin për Politikë të Jashtme të mërkurën në Bruksel, parashikohet të shprehë mbështetje të fuqishme për synimet e Kosovës, të përsërisë kërkesën për njohjen e pavarësisë nga të gjitha shtetet anëtare të BE-së, por edhe të adresojë shqetësime për ngërçin politik dhe polarizimin që po e shoqërojnë vendin.
Në dokumentin që pritet të prezantohet për diskutim, theksohet se viti 2025 është karakterizuar nga një ngërç i gjatë politik. Ky ngërç, sipas formulimeve të raportit, ka ndikuar në ecurinë e proceseve vendore dhe krijon rrezik që edhe muajt në vijim të shoqërohen nga vonesa shtesë. Raporti lidhet drejtpërdrejt me faktin se Kosova hyn në një proces të ri zgjedhor, pasi presidenti nuk u zgjodh pas dështimit për ta përmbyllur këtë hap institucional brenda afateve të parashikuara.
Një element i rëndësishëm i raportit është edhe ndikimi financiar që mund të sjellë kjo situatë. Dokumenti pritet të shprehë shqetësim se Kosova, si pasojë e polarizimit dhe ngërçit politik, mund të humbasë mjete të konsiderueshme financiare. Në këtë kontekst, përmendet Plani i Rritjes, i lidhur me kushtet dhe afatet për përmbushjen e kritereve. Sipas mënyrës se si po vendoset teksti, mjetet nga Plani i Rritjes mund të mos merren nëse Kosova nuk arrin të plotësojë kriteret e nevojshme brenda periudhës së caktuar kohore.
Rreziku kryesor: polarizimi politik dhe vonesat që prekin BE-në
Drafti pritet të vlerësojë edhe aspekte të procesit politik të zhvilluar në Kosovë gjatë vitit 2025. Në tekst, sipas asaj që përshkruhet se si do të formësohet raporti, do të thuhet se zgjedhjet e atij viti janë zhvilluar në mënyrë të rregullt. Për më tepër, raporti pritet të përshëndesë formimin e qeverisë pas zgjedhjeve. Megjithatë, theksi do të mbetet te fakti se, pavarësisht këtij vlerësimi, nuk është arritur kompromisi i mjaftueshëm për zgjedhjen e presidentit.
Raporti i parashikuar nga Parlamenti Evropian vjen në një moment kur institucioneve u është dashur të përballen me ngërçet brenda vendit. Për këtë arsye, në draftin e mbyllur për konsultime thuhet se priten formulime që pasqyrojnë jo vetëm zhvillimet institucionale, por edhe pasojat praktike që lidhen me përmbushjen e kushteve për të marrë fonde. Po ashtu, dokumenti e lidh ndikimin e mundshëm negativ me rrezikun që procesi i ri zgjedhor të marrë kohë dhe të krijojë hapësirë për vonesa shtesë, duke e bërë më të vështirë përmbushjen e standardeve të kërkuara brenda afateve.
Sipas informacioneve që qarkullojnë në lidhje me draftin, ka pasur marrëveshje mes grupeve kryesore parlamentare edhe për amendamentet e kompromisit. Në tekstet e pritura për ta konsoliduar raportin përmendet se është konfirmuar edhe një herë ekzistenca e një shumice që mbështet shtetësinë e Kosovës dhe integrimin e saj në BE. Këto elemente pritet të reflektohen në mënyrën se si do të formulohet qëndrimi i PE-së, duke ruajtur një balancë mes vlerësimit për disa aspekte të procesit politik dhe shqetësimit për atë që mbetet e pambyllur.
Autor i raportit është eurodeputeti estonez Riho Terras. Raporti pritet të hartojë një mesazh të qartë për mbështetjen e Kosovës në rrugën e saj evropiane, ndërsa paralajmëron për pasojat e mundshme të ngërçit politik. Në këtë kuadër, dokumenti pritet të përsërisë kërkesën për njohjen e pavarësisë së Kosovës nga të gjitha shtetet anëtare, si dhe të shprehë keqardhje për polarizimin që, sipas formulimeve, po e pengon vendin në një kohë të rëndësishme institucionalisht dhe financiarisht.
Botuar fillimisht në Koha.net