Për shumë palestinezë të diasporës, tatreezi, qëndisja tradicionale, nuk është thjesht një zanat i trashëguar nga brezi në brez. Është një mënyrë për të ruajtur identitetin, për të mbajtur gjallë kujtesën e atdheut dhe për të shprehur qëndresën përmes kulturës. Përplasja e kohëve të fundit, teksa lufta në Gaza ka vazhduar, i ka dhënë kësaj tradite një peshë edhe më të madhe e një domethënie më të thellë.
Associated Press tregon historinë e Samar Kabouli, e cila e ka të ngulitur në kujtesë atmosferën e qindra netëve kur familjarët uleshin bashkë dhe punonin. Ajo ende e kujton me mall kohën kur mblidhej me gratë e familjes së saj: pinin kafe të aromatizuar me kardamom dhe qëndisnin pëlhura me fije shumëngjyrëshe, duke krijuar motive tradicionale palestineze. Për të, çdo model i krijuar nuk ishte vetëm zbukurim, por një ritëm i qëndresës dhe i lidhjes me origjinën.
Samar Kabouli ka lindur në Liban. Prindërit e saj ishin refugjatë palestinezë, ndërsa ajo vetë nuk e kishte parë kurrë vendlindjen e prindërve. Edhe pse nuk ka udhëtuar në atë territor, tradita e qëndisjes ka qenë ura e saj drejt kujtesës. Në vend të një udhëtimi fizik, lidhja krijohej nëpërmjet punës me duar, përmes motivesh, ngjyrash dhe simboleve të përcjella ndër vite.
Në këndvështrimin e saj, qëndisja nuk kufizohet te krijimi i motiveve “të bukura”. Çdo fije që kalonte nëpër gjilpërë përkthehej si një lidhje e drejtpërdrejtë me trashëgiminë dhe identitetin palestinez. Tatreezi i lejon njerëzit të flasin në mënyrën e vet, me forma dhe ngjyra që mbartin histori. Kjo bën që puna në pëlhurë të ketë kuptim edhe kur jeton larg atdheut, në një vend tjetër, mes ditës së përditshme.
Tatreezi ruan identitetin dhe kujtesën
Ndërkohë që lufta në Gaza ka krijuar tronditje dhe pasiguri në rajon, tradita e qëndisjes ka marrë një rol edhe më domethënës. Për shumë familje në diasporë, vazhdimi i tatreezit kthehet në një mënyrë për të mos e humbur historinë dhe për të ruajtur atë që u është transmetuar. Në këtë mënyrë, zanati shndërrohet në një akt kulture e qëndrese, një mënyrë për të mbajtur të gjallë atë që rrezikon të zbehet.
Rrëfimi i Kabouli pasqyron edhe vlerën emocionale të kësaj praktike. Kur ajo përshkruan ditët kur mblidheshin së bashku gratë e familjes, shfaqet një përvojë që tejkalon punën me fije. Ajo fliste për një atmosferë të plotë: biseda në rrethin familjar, aroma e kardamomit dhe mënyra si bashkëpunimi i përditshëm ndërtonte vazhdimësi. Në një kontekst ku diaspora përballon distancë e shkëputje, momentet e tilla shndërrohen në “memorie” që përsëritet.
Edhe pse nuk e ka parë vendlindjen e prindërve, Samar Kabouli e ka mbajtur afër atdheun përmes traditës. Tatreezi mbart simbole që u shërbejnë njerëzve për të treguar se kush janë dhe nga vijnë. Për këtë arsye, qëndisja tradicionale vazhdon të luajë rol jo vetëm si art, por edhe si mënyrë për të përballuar kohë të vështira. Në fund të fundit, kur lufta në Gaza i ka dhënë kësaj tradite një kuptim edhe më të thellë, çdo motiv i qëndisur bëhet dëshmi e identitetit dhe e qëndresës që nuk shuhet.
Botuar fillimisht në Koha.net